Prenkaj: Deklarata e përbashkët për integrimin rajonal mund të jetë një "rrugë e shkurtër" për në BE

Diplomati Albert Prenkaj beson se skenari i integrimit të kushtëzuar të kandidatëve nga Ballkani Perëndimor, me anëtarësim të garantuar në Bashkimin Evropian, do të përfaqësonte një lëvizje logjike gjeopolitike dhe strategjike nga Brukseli në rrethanat e reja ndërkombëtare, duke shtuar se një deklaratë e përbashkët për integrimin e rajonit para vitit 2030 mund të përfaqësonte një "rrugë të shkurtër" të ri për në BE.

Prenkaj deklaroi për Kosovo online se një model i tillë do të përfshinte integrimin e "Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor" duke përmbushur kriteret nën mbikëqyrjen e anëtarëve të BE-së, pra "vende tutore" për secilin individ nga rajoni.

"Deklarata e përbashkët për integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor para vitit 2030 është thelbësore, si një rrugë e re e shkurtër në rrugën drejt BE-së. Mendoj se vendimi politik për integrimin e gjashtë vendeve nga Ballkani Perëndimor me kriteret që do të duhej të përmbusheshin për integrim është një veprim logjik gjeopolitik dhe strategjik realpolitik nga Brukseli zyrtar. Skenari do të parashikonte integrim të kushtëzuar (me anëtarësim të garantuar) me kritere që do të ishin nën mbikëqyrjen e vendeve të BE-së për secilin vend nga Ballkani Perëndimor. Në këtë rast, BE-ja do të zgjerohej dhe do të fitonte një kontur të ri politik dhe strategjik, duke parandaluar ndërhyrjen e interesave të kundërta gjeopolitike në pjesën evropiane", shpjegoi Prenkaj.

Ai vlerësoi se ngjarjet globale, përfshirë luftën në Ukrainë, konfliktet në Lindjen e Mesme dhe ndryshimet në strategjinë e politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, tregojnë se bota është në një periudhë transformimi të rendit ndërkombëtar.

Prenkaj theksoi se në këtë kontekst, çështja e integrimit evropian të Ballkanit Perëndimor duhet të shihet nga një perspektivë gjeopolitike, dhe jo ekskluzivisht përmes kritereve për pranim në Bashkimin Evropian, duke kujtuar se Kapitulli 35 në negociatat e Serbisë me BE-në lidhet drejtpërdrejt me dialogun midis Beogradit dhe Prishtines dhe zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit nga viti 2023.

"Të dyja palët kërkohet të zhvillojnë marrëdhënie të fqinjësisë së mirë, njohje të ndërsjellë të simboleve të caktuara kombëtare dhe të zgjidhin pengesat për anëtarësim në organizatat ndërkombëtare", tha Prenkaj, duke kujtuar se Serbia, nga 35 kapituj, hapi 22, nga të cilët mbylli përkohësisht dy, ndërsa Kosova paraqiti një kërkesë për anëtarësim në dhjetor 2022, por kjo kërkesë nuk është shqyrtuar nga Këshilli i BE-së deri më sot.

Prenkaj vlerësoi gjithashtu se Shqipëria dhe Mali i Zi aktualisht po udhëheqin procesin e integrimit, ndërsa Maqedonia e Veriut mbetet e bllokuar nga mosmarrëveshjet dypalëshe dhe çështjet e brendshme politike.

Në lidhje me tekstin e përbashkët të autorëve të Edi Ramës dhe Aleksandar Vuçiq, në të cilin propozohet një model me faza i integrimit të Ballkanit Perëndimor në tregun e vetëm të BE-së dhe në zonën Shengen para anëtarësimit të plotë, ai vuri në dukje se integrimi i Ballkanit Perëndimor përfaqëson një imperativ gjeopolitik dhe strategjik të sigurisë së BE-së dhe rajonit.

"Pavarësisht Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, i cili parashikon përshpejtimin e konvergjencës socio-ekonomike të rajonit me BE-në deri në vitin 2030, si një datë që nuk është fikse, mendoj se integrimi i vendeve të tjera evropiane, përfshirë Ballkanin Perëndimor, është një imperativ urgjent gjeopolitik dhe strategjik i BE-së, përfshirë vendet në cepin juglindor të Evropës. Edhe pse mund të tingëllojë jorealiste, e pakapërcyeshme dhe për më tepër - si një lloj fantastiko-shkencor, integrimi me kritere të përbashkëta për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor është zgjidhja optimale gjeopolitike për Evropën dhe BE-në", tha Prenkaj.