Staroviq: Njohjen e Kosovës e kanë tërhequr 28 shtete, ka hapësirë për vazhdimin e fushatës

Ministri për Integrime Evropiane të Serbisë, Nemanja Staroviq, ka deklaruar se 28 shtete e kanë tërhequr njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe se ka hapësirë ​​që fushata e tërheqjes të vazhdojë dhe që një grup i caktuar vendesh të ndryshojnë vendimin e tyre, raporton “Nin”.

“Nuk është detyra ime të përmend emrat e shteteve që mund të jenë në grupin e atyre për të cilat pritet ndryshimi i qëndrimit. Ne kemi 28 tërheqje të njohjeve për tetë vite sa kjo fushatë ka qenë në kulmin e saj, dhe besoj se ekziston hapësira për bisedime me një grup shtetesh në mënyrë që ky proces të vazhdojë”, tha Staroviq, duke komentuar deklaratën e presidentit Aleksandar Vuçiq se së shpejti mund të priten lajme të mira në lidhje me tërheqjen e njohjes së pavarësisë së Kosovës.

Staroviq kujtoi se në vitin 2017 Surinami ishte i pari që e tërhoqi njohjen e Kosovës dhe se deri në shtator të vitit 2020, kur u nënshkrua Marrëveshja e Uashingtonit, këtë e kishin bërë edhe 18 shtete të tjera.

Ai shtoi se Marrëveshja e Uashingtonit parashikonte një moratorium njëvjeçar për fushatën e çnjohjes që po zhvillonte Beogradi, ndërsa Prishtina të ndalonte përpjekjet për anëtarësim në Këshillin e Evropës dhe organizata të tjera ndërkombëtare.

“Ideja ishte që pas një viti moratoriumi të zgjatej, por pala e Prishtinës nuk ishte e gatshme për këtë dhe kur në maj të vitit 2022 ata dorëzuan kërkesën për anëtarësim në Këshillin e Evropës, ne e vazhduam fushatën e çnjohjes dhe edhe 10 shtete të tjera e ndryshuan qëndrimin e tyre”, tha Staroviq.

Ai tha se situata në Kosovë është shumë e vështirë për serbët, të cilët përballen me një fushatë masash të njëanshme të Albin Kurtit që nuk kanë hasur në reagime adekuate nga bashkësia ndërkombëtare.

I pyetur për rolin e SHBA-ve në mbrojtjen e sigurisë së popullit serb në Kosovë, dhe nëse administrata e Trumpit do t’i kushtojë më shumë vëmendje këtij problemi, Staroviq tha se ekzistojnë dy levat kryesore të ndikimit amerikan në Kosovë dhe e para është ndikimi politik që Kurti deri diku mund ta injorojë duke u paraqitur si një lider i madh dhe udhëheqës i nacionalizmit dhe ekstremizmit shqiptar.

“Ai mund ta bëjë këtë deri diku, por jo deri në fund. Leva e dytë, që është treguar më e rëndësishme dhe më efektive, është pjesëmarrja e konsiderueshme e SHBA-ve në njësitë e KFOR-it, të cilat janë linja e fundit e mbrojtjes ndaj veprimeve të njëanshme dhe përshkallëzuese të Kurtit”, tha Staroviq.

Ai nënvizoi se KFOR-i, në përputhje me mandatin e marrë nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, mund të sigurojë ruajtjen e paqes dhe stabilitetit dhe mbrojtjen e atyre që janë të rrezikuar në Kosovë, para së gjithash popullit serb.

“Ne me të drejtë mund të presim një zbatim të atij mandati të KFOR-it, ku amerikanët kanë shumë peshë. A mund të presim më shumë se kaq, nuk jam i sigurt, por një prani më e fuqishme dhe një zbatim më i plotë i mandatit të KFOR-it do të ketë rëndësi. Nga të gjitha institucionet ndërkombëtare që janë të pranishme në Kosovë, vetëm KFOR gëzon një nivel të kënaqshëm besimi brenda komunitetit serb. Serbët janë të vetëdijshëm se është KFOR-i ai që mund t’u garantojë siguri dhe t’i mbrojë ata në situata të caktuara”, tha Staroviq.

Duke iu përgjigjur pyetjes se sa realiste është që Uashingtoni të përfshihet në dialogun midis Beogradit dhe Prishtines, i cili zhvillohet në Bruksel, Staroviq tha se Uashingtoni është i pranishëm gjatë gjithë kohës, megjithëse jo formalisht, dhe se SHBA-të kanë rolin e tyre në dialog.

"Ky rol nuk duhet të formalizohet gjithmonë, por mendimi i tyre është shumë i rëndësishëm, kështu që vetë zyrtarët e BE-së shpesh konsultohen me kolegët e tyre nga SHBA-të. Nuk mund ta përjashtoj nëse ky rol do të jetë disi më aktiv", tha Staroviq.

Ai vlerësoi se nuk është joreale të pritet që administrata aktuale e Trumpit do të përpiqet të ndërtojë diçka mbi bazat e Marrëveshjes së Uashingtonit nga viti 2020, e nënshkruar gjatë mandatit të parë presidencial të Trump.

"Ajo marrëveshje ishte e mirë dhe mendoj se do të ishte diçka cilësore dhe e dobishme edhe për njerëzit tanë", tha Staroviq.

Duke folur për situatën politike në Prishtinë, Staroviq tha se ajo është shumë e paqëndrueshme dhe se, sipas të gjitha gjasave, po shkon drejt zgjedhjeve të reja të jashtëzakonshme në Kosovë.

"Raundi i parë i zgjedhjeve lokale është më 12 tetor, i dyti më 9 nëntor, dhe pas kësaj është mjaft e sigurt se do të ketë zgjedhje të reja krahinore. Deri në mars të vitit 2026, zgjedhja e presidentit të institucioneve të përkohshme duhet të kryhet me shumicë në parlamentin krahinor, gjë që është e vështirë të imagjinohet për momentin. Pason një periudhë më e gjatë paqëndrueshmërie politike, dhe gjatë gjithë kohës Kurti mbetet në një mandat teknik, i cili nuk lë vend për optimizëm se gjërat do të përmirësohen", tha Staroviq.