Zeçeviq: Serbia partneri kryesor i Francës në Ballkan

Drejtori i Institutit për Studime Evropiane, Sllobodan Zeçeviq, vlerësoi për Kosovo online se bisedimet e djeshme mes presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, dhe presidentit të Francës, Emanuel Makron, u përqendruan në katër segmente kyçe: integrimet evropiane të Serbisë, bashkëpunimin ekonomik, bashkëpunimin ushtarak dhe situatën gjeopolitike në Evropë dhe në botë.

Franca, konsideron Zeçeviq, do të mbështesë hapjen e Klasterit 3 dhe rrugën e Serbisë drejt Bashkimit Evropian, duke pasur parasysh që Serbia ka miratuar Ligjin për listën zgjedhore dhe ka filluar formimi i REM-it.

Tema e dytë e rëndësishme për të cilën kanë biseduar Vuçiq dhe Makron, siç thotë ai, është bashkëpunimi në fushën ushtarake, konkretisht montimi i helikopterëve të Airbus-it në Serbi dhe blerja e raketave Mistral.

"Kjo do të thotë që këtu do të hapej një lloj fabrike për montimin e helikopterëve. Bëhet fjalë për një helikopter më të vogël, por që mund ta përdorë policia dhe mund të përdoret për nevoja civile. Po ashtu, kemi edhe blerjen e mbrojtjes kundërajrore, pra raketat Mistral për avionët Rafale të cilët i kemi blerë", theksoi ai.

Si segment i tretë i bisedimeve të dy presidentëve, Zeçeviq përmend çështjet ekonomike, para së gjithash perspektivën e bashkëpunimit me kompaninë franceze EDF, e cila ka monopol në prodhimin e energjisë elektrike në Francë.

"Pjesa më e madhe e energjisë në Francë vjen nga centralet bërthamore dhe ata tani po përgatisin gjeneratën e re të centraleve bërthamore, të cilat do të jenë më të vogla dhe do të kenë konsum më të ulët të lëndës djegëse bazë. Kjo ndoshta është një perspektivë edhe për ne", theksoi Zeçeviq.

Bisedimet, shton ai, janë zhvilluar edhe për ndërtimin e metrosë në Beograd, ku francezët do të angazhohen në pjesën që ka të bëjë me trenat dhe, mundësisht, me shinat.

Temat e takimit kanë përfshirë, sipas tij, edhe situatën gjeopolitike në Evropë dhe në botë, zhvillimet e mundshme në Ukrainë dhe nëse vërtet ekziston perspektiva e një konflikti të armatosur mes BE-së dhe Rusisë në pesë vitet e ardhshme.

Sa i përket detyrimit të Prishtinës për formimin e Asociacionit të Komunave Serbe dhe mundësisë që Franca të ushtrojë presion ndaj autoriteteve kosovare për këtë çështje, bashkëbiseduesi ynë vlerëson se Parisi mund të ndihmojë.

"Edhe pse mendoj se administrata e Trumpit mund të ketë ndikim vendimtar, më shumë se edhe vetë francezët dhe gjermanët. Franca mund të na ndihmojë, por gjermanët, më duket, janë më shumë në anën e shqiptarëve në këtë çështje. Sa i përket Kosovës, Franca na ka ndihmuar pjesërisht, ndonëse pak nga prapaskena, kur bëhej fjalë për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës. Vërehet se pozicioni i Francës po ndryshon në përputhje me strategjinë e tyre që Serbia të jetë partneri kryesor në Ballkan", nënvizoi ai.

Siç tha ai, shkëmbimi ekonomik që Serbia ka me Francën nuk është më i madhi krahasuar me Gjermaninë dhe Italinë, por ai thekson se bashkëpunimi me francezët është në fusha strategjike si aeroporti, metroja, përpunimi i mbeturinave, furnizimi me ujë dhe bashkëpunimi ushtarak. 

"Është hera e parë që po i drejtohemi një vendi perëndimor pas një serie të gjatë vitesh. Ne kishim një bashkëpunim kaq të ngushtë ushtarak me francezët para Luftës së Dytë Botërore, dhe tani është përsëri në axhendë", thekson Zeçeviq.