Podgorica: Mali i Zi nuk e ka humbur orientimin e tij evropian pavarësisht konflikteve të brendshme

Ish-i ngarkuari me punë i Shqipërisë në Kosovë, Gëzim Podgorica, vlerësoi se marrëdhëniet e Malit të Zi me fqinjët e saj në 20 vitet e fundit kanë qenë të larmishme dhe se fokusi kryesor i vendit është aktualisht në integrimin evropian, pasi është lider në rajon në këtë drejtim.

Podgorica deklaron për Kosovo online se klima politike në Mal të Zi nuk është më paqësore se fqinjët e saj, por se ata kanë gjetur një mënyrë për të zbatuar me entuziazëm të gjitha reformat dhe për të përshpejtuar procesin e integrimit evropian. 

"Kohët e fundit, ka një entuziazëm në lidhje me zbatimin e të gjitha detyrave që BE-ja i ka lënë një vendi si Mali i Zi me qëllim anëtarësimin në të. Nëse e krahasoni me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, do të shihni se klima politike atje nuk është më paqësore krahasuar me fqinjët e saj, përkundrazi. Tensionet politike kanë qenë të pranishme prej shumë vitesh, por duket, dhe ky është një fakt, se ata janë më korrektë në zbatimin e disa proceseve që përshpejtojnë hapat e integrimit. Cilat janë këto procese? Ata kanë më shumë entuziazëm në luftën kundër korrupsionit, kanë më shumë entuziazëm në zbatimin e ligjit, kanë harmonizuar të gjitha praktikat legjislative që ndihmojnë këto procese dhe pavarësisht tensioneve të mëdha të brendshme politike, të cilat shpesh shkaktonin konflikte, ata arritën të organizohen mirë në lidhje me çështjet themelore që lidhen me integrimin. Ky është një proces që ka filluar dhe me siguri do të përfundojë", tha Podgorica, i cili është edhe ish-drejtor i Agjencisë Shqiptare të Lajmeve (ATA). 

Siç shton ai, Mali i Zi, Shqipëria, BdheH dhe Serbia do të jenë në BE, por pyetja është se kur. 

"Hapja dhe mbyllja me sukses e grupit të kapitujve me Malin e Zi është një sfidë që vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor e kanë përpara për të arritur qëllimin. Mali i Zi ia doli mbanë dhe në fund të prillit mori nota shumë pozitive në këtë drejtim. Fatkeqësisht, vendet e tjera, përfshirë Shqipërinë, nuk janë në këtë nivel", pohon ai.

Sipas tij, ndikimi i Serbisë dhe Kishës Ortodokse Serbe në Mal të Zi është ende shumë i madh. 

"Pavarësisht ndarjes nga Serbia dhe pavarësisë, Mali i Zi sigurisht që e ka ruajtur lidhjen e tij, e cila mund të jetë edhe lidhja shpirtërore e një pjese të madhe të popullsisë me Serbinë. Kjo nuk do të thotë se kjo vlen për të gjitha grupet etnike. Pjesa që ka këtë lidhje me Serbinë është dominuese, nuk po them se është shumicë, por është dominuese, sepse shumica është diçka tjetër. Shumicën e mbajnë malazezët. Megjithatë, kjo pjesë e popullsisë pro-serbe është dominuese edhe në Qeverinë aktuale, duke marrë parasysh lidhjet që ata krijuan me Qeverinë aktuale në vitin 2014. Në Serbi, edhe në aspektin e vendimmarrjes, duhet të themi se malazezët nuk e humbën orientimin e tyre evropian, pavarësisht konflikteve dhe vështirësive të brendshme. Udhëheqësit e sotëm, si presidenti apo kryeministri, janë njerëz që kanë fituar mbështetje, pavarësisht disa tensioneve fillestare. Ata e kanë forcuar orientimin e tyre pro-evropian. Sigurisht, Kisha Ortodokse Serbe është shumë me ndikim, por ajo ishte edhe shkaku i shumë krizave që lindën atje, dhe ata lanë gjurmë edhe në marrëdhëniet ndëretnike", tha bashkëbiseduesi ynë.

Ai i sheh marrëdhëniet e Shqipërisë me Malin e Zi si përgjithësisht paqësore.

"Nuk ka pasur kurrë tensione, ka mirëkuptim të ndërsjellë. Sigurisht, faktori shqiptar atje, meqenëse është pothuajse gjithmonë pjesë e qeverisë, gjithashtu pati rolin e tij në ato marrëdhënie. Megjithatë, ndikimi i shqiptarëve atje ra për shkak të emigrimit, por faktori shqiptar luajti ende rolin e tij. Faktori shqiptar ka një problem në Mal të Zi sepse është i ndarë politikisht në shumë parti, megjithëse ka pak prej tyre. Ndarja në shumë parti uli fuqinë e 'zërit' të tyre përfaqësues", shpjegon Podgorica.

Kur bëhet fjalë për marrëdhëniet me Kroacinë, siç thotë Podgorica, ajo është larg Malit të Zi, ndërsa ata kanë probleme me Bosnjën dhe Hercegovinën.

"Situata nuk është pozitive. Fakti që vetë Bosnja po 'lundron' në ujëra të trazuara, duke mos ditur as në cilin drejtim duhet të shkojë, ka ndikim këtu. Marrëveshja e Dejtonit krijoi qetësi, por është një qetësi që duket se fsheh stuhinë. Boshnjakët kanë edhe përfaqësuesit e tyre në parlamentin malazez, dhe në disa raste ata janë bërë faktorë vendimtarë në shumicë në Mal të Zi. Sa i përket Kosovës, Mali i Zi dikur kishte një marrëdhënie më të mirë, ndërsa tani ka qarqe politike ekstremiste atje që e kanë mprehur retorikën e tyre më shumë sesa marrëdhëniet me Kosovën. Megjithatë, edhe deklaratat e ashpra kur përsëriten shpesh krijojnë një terren politik dhe fitojnë një konotacion të ndryshëm dhe mund të kenë një ndikim të rëndësishëm", përfundon ky diplomat.