Vanovac: Ligji i ri është një sulm ndaj lirisë së mediave në Kosovë, veçanërisht redaksive serbe

Miratimi i Ligjit për Komisionin e Pavarur për Media prek të gjitha mediat në Kosovë, veçanërisht redaksitë e vogla si ato serbe, thotë Ivana Vanovac, kryetarja e Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës dhe Metohisë (DNKiM) për Kosovo online, dhe shton se ky ligj u lejon autoriteteve të heqin qafe një media nëse qasja e saj kritike shqetëson establishmentin politik.

Ajo thekson se një nga kundërshtimet kryesore është paqartësia ligjore, që do të thotë se nenet e ligjit nuk janë saktësuar plotësisht, sidomos në pjesët më të ndjeshme, siç është vendosja e gjobave.

“Në atë pjesë keni një dispozitë që nëse një media shkel kodin e etikës mund të gjobitet nga 200 deri në 40 mijë euro, pa gradim të mëtejshëm, më saktë, pa specifikuar se për cilën vepër se çfarë shume është parashikuar. Supozoj se është lënë të rregullohet më vonë me ndonjë akt nënligjor, por nga ky këndvështrim realisht nuk mund të dimë nëse një akt i tillë do të miratohet dhe si do të duket”, shpjegon Vanovac.

Problem, shton ajo, janë shumat shumë të larta, sidomos kur merret parasysh se mediat serbe në Kosovë janë kryesisht të karakterit lokal.

“Imagjinoni sikur dikujt t’i shkojë në mendje t’i dënojë me 40 mijë euro, është e barabartë me mbylljen e një media”, shpjegon bashkëbiseduesja jonë.

Sipas saj, problem ka edhe dhënien e licencave për mediat elektronike, të cilat në ligjin e ri quhen “platforma për ndarjen e video përmbajtjes”.

“Ajo pjesë e ligjit është tmerrësisht e paqartë, kështu që edhe tani nuk e kemi të qartë nëse kërkohet vetëm regjistrimi në Komisionin e Pavarur për Media, ose është vërtet e nevojshme të aplikoni për leje. Nëse merrni një leje, ajo leje mund të kundërshtohet në bazë të diçkaje në një moment. Dhe nëse kemi një sistem lejesh, atëherë flasim për censurën më të hapur”, thotë presidentja e DNKiM.

Ajo thekson si problematik se mandati i anëtarëve të Komisionit të Pavarur për Media është fiksuar katër vjet, ndërsa deri më tani ka qenë nga dy deri në katër vjet dhe anëtarët kanë qenë shumë të ndryshueshëm, gjë që është “gjithmonë e dëshirueshme për një organ rregullator”.

Përveç kësaj, numri i anëtarëve të komisionit po rritet nga shtatë në 11, dhe "askush nuk e kupton vërtet pse".

“Ata deputetë i zgjedh Kuvendi i Kosovës dhe kur Kuvendi i Kosovës të zgjedh diçka dhe në të njëjtën kohë t’i jep mandat katër vjeçar, me mundësi rizgjedhjeje, kjo është mjaft negative. Kështu, ai siguron konservatorizmin e një sistemi që është vendimtar. Çfarë do të thotë në përkthim, të thjeshtosh. Imagjinoni që ka një media që në një moment nuk i pëlqen pushtetarët, dmth qëndrimi i saj kritik e shqetëson atë establishment politik, pra, kjo do të thotë se pushteti politik nuk do të ketë asnjë problem ta heqë qafe atë media falë mundësisë së veprimit përmes anëtarëve të komisionit dhe dënimeve që shkojnë deri në 40 mijë euro”, shpjegon Vanovac.

Ajo kujton se Asociacioni i Gazetarëve të Serbisë me degën e saj në Kosovë i ka bërë thirrje Federatës Evropiane të Gazetarëve, Federatës Ndërkombëtare të Gazetarëve, si dhe të gjitha organizatave dhe shoqatave relevante gazetareske ndërkombëtare që të reagojnë, sepse është, siç thotë, “sulmi më i hapur ndaj lirisë së medias”.

Thekson se i fundit në një sërë reagimesh ka ardhur nga ambasadori amerikan në Kosovë, Xhefri Hovenier.

“Mendoj se marrëdhënia ndërmjet Prishtinës dhe Uashingtonit është më e ndjeshme dhe se ndoshta duhet të pritet fillimisht që Prishtina të reagojë ndaj saj. Ka edhe një instancë tjetër që nuk është shfrytëzuar në këtë moment, ajo është instanca e presidentit, pra në këtë rast, ajo e presidentes së Kosovës Vjosa Osmani, e cila ka të drejtë të mos e vendosë atë nënshkrim në atë ligj, pra për ta kthyer për rishikim. Ajo që është disi kritike është se nuk është një zgjidhje e përhershme. Ajo ka mandat ta kthejë atë ligj një ose dy herë, por nuk mund ta pengojë miratimin e tij”, thotë kryetarja e DNKiM.

Ajo konsideron se është mirë që ka një qëndrim të unifikuar - si të shoqatave gazetareske ashtu edhe të organizatave ndërkombëtare.

“Kemi pasur ambasadorë të shumtë, të gjithë dolën me një dënim të vetëm për faktin se Prishtina nuk i ka marrë parasysh 12 rekomandimet që Këshilli i Evropës ka bërë për atë ligj. Ajo i injoroi plotësisht, gjë që është gjithmonë një gjë e keqe. Ligji është i keq, jodemokratik, nuk është në përputhje me standardet evropiane në atë pjesë që na shqetëson më shumë, prandaj absolutisht pajtohemi për këtë. Kjo definitivisht mund të ndikojë keq në imazhin e Kosovës, të cilin ajo e ka aktualisht në Evropë, para SHBA-së dhe para gjithë bashkësisë ndërkombëtare dhe ne mbështetemi më së shumti në të, që institucioni i presidentes së Kosovës ta njohë dhe ta pezullojë hyrjen në fuqi të një ligji të tillë”, përfundon Vanovac.