Nëse Beogradi dhe Prishtina i mbajnë premtimet e bëra në Ohër, ata do të vazhdojnë rrugëtimin e tyre drejt BE-së

Shkruar për Kosovo online: Zhelko Shajn, publicist

Pas Luftës së Dytë Botërore, epiqendra më e rëndë e ngjarjeve të luftës në Evropë, e cila trondit gjithë botën nga Ukraina, kërcënon të përhapet në të gjithë globin. Kësaj radhe në skenë është lufta e fuqive të mëdha për supremacinë ekonomike. Ashtu si në luftërat e mëparshme botërore, toka jonë nuk u kursye nga frika apo ankthi. Kosova tani është një fuçi baruti, shkëndijat po shumohen çdo ditë, dhe pikërisht kur njerëzimi kërcënohet nga përdorimi i armëve më moderne, veçanërisht ato bërthamore, të cilat shkatërrojnë gjithçka që ka krijuar natyra. E vetmja garanci që na jep shpresë se kjo nuk do të ndodhë janë negociatat diplomatike sekrete, të heshtura, larg vëmendjes dhe syve të njeriut të thjeshtë.

Sa më shpejt të balancohen marrëdhëniet midis SHBA-së dhe Federatës Ruse, aq më shpejt njerëzimi do të shohë dritën e paqes. Ndërsa fuqitë botërore kërkojnë vendin e tyre nën diell, me thirrje të përditshme për paqe nga Kina dhe India, NATO dhe Federata Ruse në tokën e Ukrainës po flasin me armë. Rezultati i një bisede të tillë është sakrifica e përditshme njerëzore.

I nxitur nga një pamje e tillë, udhëheqja shtetërore e Serbisë pranoi parimet sipas të cilave do të zbatohet Marrëveshja e Brukselit për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës në Ohër, më 18 mars, nën kujdesin e BE-së dhe SHBA-së si vëzhgues. Edhe pse marrëveshja është arritur pas ndryshimeve në përmbajtjen e tekstit, dhe vetëm pas negociatave maratonë, nuk përjashtohet zvarritja e zbatimit të marrëveshjes së dakorduar në Ohër, në radhë të parë nga Prishtina, e cila e priti marrëveshjen me sjelljen agresive të partive politike të regjistruara në Prishtinë.

Shefi i diplomacisë së BE-së, Borel, në mënyrë kategorike i informoi gazetarët në Ohër se nëse Beogradi dhe Prishtina nuk i përmbushin obligimet e tyre nga Aneksi për zbatimin e marrëveshjes, do të zbatohen sanksione politike dhe ekonomike. Politikisht, procesi i anëtarësimit në BE do të pezullohet dhe ekonomikisht, çdo formë financimi do të shkurtohet për anën që nuk i përmbahet marrëveshjes.

Hapi i parë dhe themelor për të cilin u ra dakord në Ohër dhe që buron nga Marrëveshja e Brukselit për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, është formimi i BKS-së nga Prishtina, theksuan përfaqësuesit e BE-së dhe SHBA-së. Është e vështirë të thuhet se sa e kanë kuptuar Kurti dhe bashkëpunëtorët e tij rëndësinë e kësaj marrëveshjeje.

Ajo që të gjitha palët, nga nikoqirët e deri te shtetarët botërorë, do të kujtojnë nga ky samit negociator në Ohër është se Marrëveshja e Brukselit u ringjall dhe se Aneksi u konfirmua verbalisht për të vazhduar zbatimin e Marrëveshjes së Brukselit, të nënshkruar në 2013. Një nga parimet më të rëndësishme është zbatimi i marrëveshjes për formimin e BKS-së.

Sado që sot injorohet e drejta publike ndërkombëtare, është shumë e rëndësishme që pikërisht këtij parimi nuk iu dha statusi i heshtur duke tundur kokën, edhe pse Serbisë nuk e kërkon këtë me dokumentin evropian. Në librin e profesorit Millenko Kreqës “E drejta publike ndërkombëtare”, në pjesën Format dhe emrat e marrëveshjeve ndërkombëtare theksohet: “E drejta ndërkombëtare nuk parasheh një formë të veçantë të lidhjes së marrëveshjes. Meqenëse në të drejtën ndërkombëtare theksi kryesor vihet në qëllimin e palës pa përcaktuar një formë të caktuar, palët janë të lira të zgjedhin formën që dëshirojnë, me kusht që vullneti i tyre të rrjedhë qartë nga forma specifike".

Me fjalë të tjera, kontrata mund të lidhet në formë të shkruar ose verbale, madje edhe në heshtje.

“Në kushtet moderne mbizotëron forma e shkruar. Neni 2 i Konventës për Kontratat dhe Ligjin kërkon shprehimisht formën e shkruar. Ky vendim u miratua në interes të qartësisë dhe jo për të kundërshtuar fuqinë juridike të marrëveshjes verbale. Një marrëveshje verbale mund të arrihet përmes deklaratave përkatëse nga autoritetet kompetente”, shkruan Kreqa.

Pra, në Ohër u bë një hap përpara në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Sigurisht që presidenti i Serbisë nuk e ka lejuar veten të bjerë në kurth dhe në heshtje të pajtohet me njohjen e Kosovës. Prandaj, ai ka theksuar edhe një herë para gazetarëve: “Unë nuk jam për Kosovën në OKB-në dhe nuk do ta njoh kurrë Kosovën e pavarur dhe nuk do të bëj asgjë në favor të tyre”.

Me më të fuqishmit në botë, SHBA-në dhe BE-në, ai luftoi për ruajtjen e paqes, gjë që është më e rëndësishmja në këtë moment, me argumentin se edhe një marrëveshje e lidhur nuk do të nënkuptonte njohjen e Kosovës.

Prandaj, nëse Beogradi dhe Prishtina i mbajnë premtimet e bëra në Ohër, duke vendosur normalizimin e marrëdhënieve, ata do të vazhdojnë rrugëtimin e tyre drejt BE-së. Përndryshe, siç theksoi Borel, mund të presin sanksione politike dhe ekonomike. Hapi themelor dhe i parë është sigurisht formimi i BKS-së nga ana e Prishtinës. Nga Brukseli sot do të mbërrijnë sinjalet e para për respektimin e marrëveshjes së Prishtinës.