LDK dhe PDK kundër Kurtit dhe Haradinajt: Taktika apo mosmarrëveshje reale për propozimin evropian?

Që nga momenti kur u shpall zyrtarisht propozimi evropian, kundër tij u deklaruan dy partitë më të mëdha opozitare në Kosovë, Partia Demokratike e Kosovës dhe Lidhja Demokratike e Kosovës. Propozimin e ka përkrahur vetëm Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës. Eksperti i çështjeve politike, Shkëlzen Maliqi, ka vlerësuar për Kosovo Online se LDK dhe PDK kanë ndërruar rolet me Vetëvendosjen, ndërsa analisti Lubomir Stanojkoviq thotë se partitë opozitare po përdorin tema vendimtare për të përmirësuar rejtingun e tyre politik.

Në fund të javës së kaluar, liderët e opozitës janë takuar me të dërguarin e BE-së për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Miroslav Lajçak, dhe gjykuar nga deklaratat e tyre pas takimit, nuk kanë ndryshuar qëndrim për propozimin evropian.

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, pas takimit me Lajçakun, tha se LDK-ja mbështet procesin e dialogut, me ndërmjetësimin e BE-së dhe me pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të SHBA-së, si dhe zbatimin e të gjitha marrëveshjeve të arritura në këtë proces, por theksoi se Kosova ka nevojë për një marrëveshje të fokusuar në njohjen reciproke.

"Asnjë marrëveshje tjetër nuk garanton normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Heqja dorë nga njohja është përgjegjësi e drejtpërdrejtë e kryeministrit Albin Kurtit dhe të institucioneve të tjera kushtetuese të Kosovës", tha Abdixhiku dhe shtoi se i kërkoi Lajçakut sqarime në lidhje me tekstin e marrëveshjes së propozuar, konkretisht në lidhje me preambulën, nenin 7, nenin 10 dhe planin e zbatimit të marrëveshjes aktuale.

E përderisa kundërshtimi kryesor i LDK-së ndaj propozimit evropian është njohja reciproke, për Partinë Demokratike të Kosovës problem shtesë është se, siç thonë ata, tema kryesore e propozimit është Bashkësia e Komunave Serbe.

Kryetari i PDK-së, Memli Krasniqi, pas takimit me Lajçakun, ka deklaruar se kryeministri i Kosovës Albin Kurti është “fajtori kryesor” që nuk ka njohje reciproke në propozim.

“Për fat të keq, ajo që kemi sot në tavolinë është një marrëveshje pa njohje dhe me BKS-në si temë kryesore. Është përgjegjësi e drejtpërdrejtë e Kurtit që për dy vjet nuk i ka bindur partnerët tanë për arritjen e njohjes reciproke. Sot nuk kemi një marrëveshje gjithëpërfshirëse. Qëndrimet tona nuk i befasojnë partnerët tanë ndërkombëtarë. Qëndrimi i PDK-së që nga viti 2018 është se njohja reciproke është e nevojshme. Propozimi evropian krijon një status quo të re", tha Krasniqi.

I vetmi opozitar që e mbështet propozimin evropian është lideri i AAK-së, Ramush Haradinaj, i cili theksoi se plani është “arritje e madhe e aleatëve të Kosovës”, por ka kritikuar Kurtin dhe mënyrën se si e zhvillon procesin e dialogut.

Stanojkoviq: Një mundësi për të përmirësuar rejtingun e partisë

Sipas bashkëbiseduesve e Kosovo online, opozita ka të drejtë të mos pajtohet me vendimet e qeverisë dhe në këtë mënyrë të shfrytëzojë mundësinë për të përmirësuar rejtingun e saj.

Analisti Lubomir Stanojkoviq beson se është legjitime që opozita të mbajë qëndrim të kundërt për çështjet me rëndësi vendimtare për politikën e ndjekur nga partia në pushtet.

“Para së gjithash, opozita kudo në botë, përfshirë edhe Kosovën, përpiqet të sfidojë, zvogëlojë apo kritikojë çdo lëvizje të qeverisë, duke besuar se gjithmonë mund të bëjë më mirë, ndryshe, kjo është veçanërisht e dukshme kur bëhet fjalë për disa tema vendimtare, të rëndësishme, siç është ky finalizimi i marrëdhënieve Prishtinë-Beograd. Dhe plani franko-gjerman është, mund të thuhet, pjesa më e rëndësishme e këtij finalizimi. Është krejt normale dhe legjitime që opozita ka qëndrim tjetër. Në Kosovë, krahas Vetëvendosjes në pushtet, kemi edhe tri parti që janë në opozitë dhe kanë ndikim të fuqishëm në opinion publik. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës e Ramush Haradinajt e pranon plotësisht planin e propozuar, madje sugjeron që të pranohet pa hezitim. Nga ana tjetër, Lidhja Demokratike e Abduxhikut ka disa mosmarrëveshje, të cilat kryesisht kanë të bëjnë me mostransparencën e zhvillimit të dialogut, dhe disa ankesa për pika të caktuara të planit, ndërsa Partia Demokratike e Krasniqit është fuqimisht pro refuzimit të kësaj plani, sepse nuk parasheh njohjen de jure të pavarësisë së Kosovës nga ana e Beogradit”, tha Stanojkoviq.

Ai shtoi se nuk e sheh si një taktikë të opozitës, por si një mundësi për të përmirësuar rejtingun e partisë përmes pozicionit të tij, sepse, sipas tij, nuk përjashtohet që plani evropian mund të çojë në zgjedhje të reja.

“Ajo që mund të ndikojë në një farë mënyre, para së gjithash, janë format e ndryshme të lobimit me qendrat e fuqisë botërore, dhe protestat në Kosovë dhe në mbarë Perëndimin që janë një lloj taktike për të fituar një pozicion më të mirë në zhvillimin e dialogut. Naturisht, është aspirata e çdo pushteti të fitojë opozitën për lëvizjet e tij dhe në një situatë kaq të vështirë kjo është veçanërisht e theksuar, por mbi të gjitha i kushtohet më shumë vëmendje interesave partiake duke u përpjekur t'i shpjegojë në të njëjtën kohë si interesa kombëtare”, tha Stanojkoviq.

Maliqi: Ndërrimi i roleve të Vetëvendosjes me LDK-në dhe PDK-në

Njohësi i çështjeve politike Shkëlzen Maliqi e sheh si taktikë refuzimin e opozitës për të pranuar propozimin europian.

Siç tha ai, plani evropian përmban marrëveshjet e mëparshme që opozita në pushtet i ka pranuar dhe ratifikuar në Kuvendin e Kosovës.

“Mendoj se bëhet fjalë më shumë për një deklaratë taktike, opozita nuk mund të mos pajtohet, sepse thelbi i propozimit evropian është realizimi i atyre marrëveshjeve që këto dy parti i kanë nënshkruar si obligim të Kosovës kur kanë qenë në pushtet dhe që kanë kaluar nëpër Kuvendi i Kosovës. Pritej që të kishte njohje reciproke si thelbi i procesit, kemi pasur kundërshtime të tilla me Lëvizjen Vetëvendosje, por kjo për momentin nuk është e mundur. Kjo është një taktikë e opozitës më shumë për përdorim të brendshëm, sesa një qëndrim që mund ta bllokojë propozimin, sepse Kurti në Kuvend ka shumicën dhe ndoshta mund të sigurojë mbështetje”, thotë Maliqi.

Maliqi beson se opozita po bën lojën që Kurti e ka bërë kur ishte në opozitë, kur ishte kundër gjithçkaje që bënin partitë në pushtet.

Ai thekson se një qëndrim i tillë i opozitës është edhe një sinjal për faktorët e jashtëm se ambiciet e Kosovës janë më të mëdha dhe që sipas tij është arritja e një marrëveshjeje përfundimtare që nënkupton njohje reciproke.

Siç theksoi ai, në këtë situatë LDK-ja dhe PDK-ja ndërruan rolet me Vetëvendosje.

“Kam pritur që të thonë: jemi konstruktiv dhe e mbështesim propozimin, sepse është në interes të Kosovës, por nuk pajtohemi me faktin se është projekt i përkohshëm”, ka shtuar Maliqi, duke theksuar se beson se opozita do të mbështesë propozimin në fund.

Sipas tij, opozita po e përdor këtë taktikë për të grumbulluar pikë politike në nivel të brendshëm, në mënyrë që në zgjedhjet e ardhshme ta mposht Kurtin dhe Vetëvendosjen.

"Unë supozoj se edhe Lajçaku u ka kujtuar se propozimi bazohet në marrëveshjet e nënshkruara më parë. Procesi i dialogut po vazhdon për një kohë të gjatë, ka dhënë rezultate të mira dhe për këtë kanë kontribuar edhe ato dy palë. Nuk besoj se tani duan ta fshijnë historinë, por duan të vënë në dukje se nëse ka një nënshkrim në Ohër, kjo nuk është ajo për të cilën po përpiqet Kosova si shtet”, theksoi Maliqi.