Bordi i Paqes dhe përmbajtja e Kurtit: Minimizimi i meritave të Osmanit apo taktikë për të mos i prishur raportet me Evropën?

Anëtarësimi i Kosovës në Bprdin e Paqes të presidentit të SHBA-së Donald Trump në opinionin publik kosovar kryesisht konsiderohet si hap pozitiv, madje edhe si privilegj. Ndërsa nismën e promovon fuqishëm presidentja Vjosa Osmani, në Qeveri për këtë temë mbretëron heshtje. Duke marrë parasysh ndarjet globale që ka shkaktuar Bordi dhe faktin se vendet evropiane që i janë bashkuar atij mund të numërohen me gishtat e njërës dorë, nuk përjashtohet që taktika e Albin Kurtit të jetë: “Edhe mishi të piqet, edhe helli të mos digjet”. Heshtja e tij mund të ketë për qëllim edhe minimizimin e meritave të Osmanit para votimit për presidentin e Kosovës, i cili do ta ushtrojë këtë funksion në pesë vitet e ardhshme. Në lojë janë të dyja opsionet, vlerësojnë bashkëbiseduesit e Kosovo online.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Pas nënshkrimit në emër të Kosovës gjatë ceremonisë themeluese të Borditit të Paqes në Davos në janar, Vjosa Osmani javën e kaluar mori pjesë edhe në takimin e parë të Bordit në Uashington.

Presidenti i SHBA-së Donald Trump, sipas fjalëve të saj, ka përsëritur mbështetjen e fuqishme për Kosovën, ndërsa pjesëmarrja e FSK-së në një mision ndërkombëtar stabilizues do të hapë rrugën drejt realizimit të synimit për anëtarësim në NATO.

Përveç një komenti të shkurtër – se Kosova dëshiron të kontribuojë për paqen në botë kudo që është e nevojshme – bie në sy mungesa e mbështetjes publike të kryeministrit Albin Kurti për Bordin e Paqes.

Në anën tjetër, pjesëmarrjen e Kosovës në këtë iniciativë e ka përshëndetur hapur kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës në opozitë, Bedri Hamza, duke theksuar se PDK gjithmonë e mbështet që Kosova të jetë aty ku janë Shtetet e Bashkuara.

Edhe pse dje ministrat e jashtëm të vendeve anëtare të BE-së u takuan në Bruksel me drejtorin e Bordit të Paqes, Nikolay Mladenov, shumica e kryeqyteteve evropiane vazhdojnë ta shohin me dyshim fushëveprimin e kësaj iniciative dhe përputhshmërinë e saj me Kartën e Kombeve të Bashkuara.

Në takimin e javës së kaluar në Uashington, Komisioni Evropian mori pjesë si vëzhgues, me mesazhin e qartë se nuk do të bëhet anëtar i këtij trupi, ndërsa ftesës për t’u bërë pjesë e Komitetit këto ditë i është përgjigjur negativisht edhe Vatikani.

Rezervën e Albin Kurtit për këtë çështje, drejtori programor i OJQ-së Qendra për Avancimin e Kulturës Demokratike nga Mitrovica e Veriut, Aleksandar Rapajiq, e sheh si përpjekje që Kosova të mos i zemërojë evropianët, të cilët në përgjithësi janë kundër Bordit të Paqes.

Ai nuk mendon se Albin Kurti dhe Vjosa Osmani veprojnë ndryshe, sepse gjatë viteve, siç thotë ai, është treguar se kryesisht e koordinojnë punën e tyre.

“Mendoj se po përpiqen të mos i zemërojnë evropianët që në përgjithësi janë kundër Bordit të Paqes dhe për këtë arsye Kurti hesht për Komitetin dhe Vjosa Osmani e pranon atë. Është një lojë ku ata përpiqen të jenë të mirë me të gjithë dhe të mos zemërojnë askënd. Nuk mendoj se Vjosa Osmani dhe Kurti po ndahen ose kanë ndonjë mosmarrëveshje. Partnerët evropianë, veçanërisht Britania dhe Gjermania, nuk janë për këtë Bordin Paqeje, dhe duke pasur parasysh se vitet e fundit ata kanë qenë sponsorët dhe mbështetësit kryesorë të Qeverisë së Kosovës, për këtë arsye Kurti është i rezervuar sipas Bordit të Paqes”, tha Rapajiq për Kosovo online.

Duke pranuar ftesën për të marrë pjesë në Bordin e Paqes, Kosova po përpiqet të përmirësojë marrëdhëniet me Amerikën.

"Këto marrëdhëniet kanë qenë mjaft të këqija në vitet e fundit, veçanërisht për shkak të disa rasteve kur qeveria e Albin Kurtit foli kundër Gjykatës Kushtetuese dhe në përgjithësi kundër institucioneve gjyqësore, gjë që i shqetësoi shumë amerikanët. Pjesëmarrja në Komitetin e Paqes është një mundësi e shkëlqyer për Kosovën për të përmirësuar marrëdhëniet me Amerikën", tha Rapajiq.

Sa i përket zgjedhjes së presidentit të Kosovës, e cila duhet të zhvillohet deri më 4 mars, për të shmangur zgjedhjet përsëri, Rapajiq thotë se nuk beson se do të jetë përsëri Vjosa Osmani, por se në Kosovë nuk i dihet kurrë.

"Çdo gjë mund të ndodhë. Kjo do të jetë përgjigjja jonë kryesore për pyetjen nëse Vjosa Osmani dhe Kurti janë në të njëjtën rrugë", thekson ai.

Analisti politik Armend Demaku është i mendimit se mes Albin Kurtit dhe Vjosa Osmanit ekziston rivalitet.

Me praninë e saj në takimin e Komitetit për Paqe, presidentja e Kosovës, sipas Demakut, e ka zbehur kryeministrin Albin Kurti, veçanërisht në skenën ndërkombëtare.

“Kryeministri i Kosovës nuk është veçanërisht i favorizuar nga amerikanët, sidomos nga administrata e Trumpit. Zoti Kurti duhej të ishte atje, por tani është i izoluar nga amerikanët. Natyrisht, me këtë veprim Vjosa Osmani e zbeh Albin Kurtin, sidomos në arenën ndërkombëtare. Është e qartë se është krijuar një rivalitet mes Kurtit dhe Osmanit, dhe sa është ajo e dëshirueshme për Kurtin do të shihet kur të propozohet presidenti”, ka deklaruar Demaku për Kosovo online.

Ai konsideron se për Kosovën dhe pozicionimin e saj është jashtëzakonisht e rëndësishme që në takimin e Bordit të Paqes, nën udhëheqjen e presidentit Trump, ka marrë pjesë presidentja Vjosa Osmani.

Sa herë që Kosova është rreshtuar përkrah Shteteve të Bashkuara, siç thekson ai, gjithmonë ka përfituar dobi dhe garanci afatgjata.

“Besoj se merita të rëndësishme këtu i takojnë edhe kryeministrit të Shqipërisë, zotit Edi Rama, i cili, siç duket, tani ka bashkëpunim të mirë me presidenten Osmani. Duhet shtuar se anëtarësimi i Kosovës në Komitetin për Paqe nuk është ekskluzivisht meritë e zonjës Osmani. Kosova është krijim amerikan dhe natyrshëm ka qenë gjithmonë në agjendën e çdo administrate amerikane”, ka theksuar Demaku.

Nikolla Vujinoviq, hulumtuesi i studimeve të sigurisë nga Beogradi, sheh dy arsye për heshtjen e Kurtit mbi një temë që ka shkaktuar komente kontradiktore në të gjithë botën.

E para, për të mos i dhënë rëndësi Vjosa Osmanit sepse ftesa për të marrë pjesë në Bordin i erdhi asaj, dhe e dyta sepse Kurti është në vijën e aleatëve evropianë që refuzuan të bashkoheshin me Komitetin.

"Ky është mesazhi i parë. Ata bënë thirrje që Vjosa Osmani të marrë pjesë në të gjitha këto samite, të nënshkruajë aktin themelues në Davos, ndërsa zoti Kurti heshtte për të gjitha këto. Albin Kurti nuk është bashkëbiseduesi i tyre dhe heshtja e tij bëhet edhe më e fortë. Ai hesht që të mos i japë rëndësi znj. Osmani sepse fushata është duke u zhvilluar dhe ajo po lufton me të gjitha forcat për të qenë kandidate presidenciale, gjë që, të paktën për momentin, duket se nuk do të jetë", tha Vujinoviq për Kosovo online.

Nga ana tjetër, ai thekson se Kurti është një aleat i shkëlqyer me evropianët, kryesisht Gjermaninë dhe Britaninë e Madhe, të cilat aktualisht kanë marrëdhënie shumë negative me Donald Trump.

"Dhe të gjithë refuzuan të bashkoheshin Bordit të Paqes sepse nuk pajtohen me disa kundërshtime ndaj Kombeve të Bashkuara. Mund të konkludojmë se z. Kurti është në atë linjë të aleatëve evropianë, duke pasur parasysh marrëdhëniet e tij shumë të këqija me SHBA-në, jo vetëm me administratën e Donald Trump, por edhe më parë, dhe faktin se dialogu strategjik midis Kosovës dhe SHBA-së është ende në akull. Kur do të shkrihet, nuk e dimë ende. Sidoqoftë, mund të konkludojmë se znj. Osmani ka fituar një rëndësi të caktuar, por sepse për shkak të natyrës së sistemit politik në Kosovë dhe Metohi, ku parlamenti zgjedh presidentin, nuk do të ketë shumë rëndësi në zgjedhjen e saj, nëse aktorët politikë nuk arrijnë në një marrëveshje", thotë Vujinoviq.