Ristiq: Në Ballkanin Perëndimor papunësia më e ulëta në Serbi, më e larta në Kosovë

Zoran Ristiq, Këshilltar i Lartë për Çështjet Ekonomike i Sindikatave të Degës së Bashkuar Pavarësia, ka deklaruar se të gjitha hulumtimet tregojnë një rënie të papunësisë në Ballkanin Perëndimor dhe se Serbia dhe Shqipëria kanë rezultatet më të mira. Kosova, specifikon ai, është në fund me shkallën më të lartë të papunësisë në rajon.

Duke komentuar raportin e Komisionit Evropian për Ballkanin Perëndimor dhe Turqinë, i cili thotë se pavarësisht rritjes së ngadaltë ekonomike vjetore, rajoni shënon një "nivel historikisht të ulët" të papunësisë, Ristiq thotë se është e vërtetë që papunësia është ulur në të gjithë rajonin.

"Është e vërtetë që papunësia është ulur në të gjithë rajonin. Por është gjithashtu e vërtetë që përqindja e të papunëve është dukshëm mbi mesataren evropiane. Nëse flasim për rajonin e Ballkanit Perëndimor, do të shohim se kjo përqindje është ende në një nivel të lartë prej 12 përqind dhe se është dukshëm më e lartë krahasuar me vendet e BE-së, është pothuajse 50 përqind më e lartë", tha Ristiq për Kosovo online.

Ristiq thotë se Serbia dhe Shqipëria kanë shkallët më të ulëta të papunësisë në rajon.

“Në Serbi shkalla e papunësisë është 9.1 përqind, në Shqipëri është e ngjashme, e pason Mali i Zi. Natyrisht, shkalla më e lartë e papunësisë është ende në Kosovë dhe Metohi, duke pasur parasysh edhe disa deklarata që bëjnë fjalë për një ulje të ndjeshme të papunësisë – do të thoja se shkalla më e lartë e papunësisë tregon se problemi në Kosovë dhe Metohi është më i theksuar,” thekson Ristiq.

Kur bëhet fjalë për profesionet deficitare, ky sindikalist është i qartë.

“Zanatçinjtë mungojnë në gjithë rajonin. Punëtorët e ndërtimit gjithashtu i kemi në numër të kufizuar, si dhe mungon edhe personeli mjekësor. Në fakt, na mungon tërësisht ai personel që u është dashur vendeve perëndimore, ku kanë emigruar disa nga të rinjtë e këtyre vendeve,” saktëson Ristiq.

Rajoni e kompenson mungesën e fuqisë punëtore përmes “importit”, dhe Ristiq e shpjegon këtë në mënyrë figurative me të dhënën se në vitin 2018 në rajon janë lëshuar 46.000 leje pune – dy herë më pak sesa vitin e kaluar.

“Vitin e kaluar ka pasur mbi 100.000 të tilla. Në Serbi kemi trende të ngjashme. Tashmë kemi mbi 50.000 leje pune,” thotë Ristiq.

Punëtorët nga rajoni, të paktën në letër, shprehin dëshirën për t’u rikualifikuar me qëllim që të gjejnë një punë të re. Në realitet, kjo nuk ndodh ashtu.

“Nëse e pyesni cilindo punëtor, ai do t’ju përgjigjet se është i gatshëm të rikualifikohet, se e ka kuptuar që tregu i punës është i paqëndrueshëm dhe se duhet të përshtatet. Disa hulumtime të Bankës Botërore tregojnë se mbi 60 përqind e punëtorëve në hapësirën e Ballkanit Perëndimor përgjigjen pozitivisht kur pyeten nëse janë të gatshëm të rikualifikohen. Megjithatë, një numër shumë më i vogël është realisht i gatshëm ta bëjë këtë. Bëhet fjalë për rreth 15 përqind,” thekson Ristiq.

Numri më i madh i “migrimeve të punës” brenda Ballkanit Perëndimor lidhet me sektorin e turizmit.

Megjithatë, ai thekson se trendi i lëvizjes së fuqisë punëtore nga një shtet në tjetrin vërehet vetëm kur bëhet fjalë për punë sezonale – kryesisht në turizëm.

“Migrimet më të mëdha janë nga i gjithë rajoni drejt Perëndimit. Kur flasim për migrimet brenda rajonit, e vetmja gjë që bie në sy janë migrimet që kanë të bëjnë me punët sezonale. Edhe këtë, ashtu si verën e kaluar, ato janë kryesisht migrime që lidhen me punët sezonale në fushën e turizmit. Këtu është aktuale punësimi në bregdetin e Malit të Zi dhe Shqipërisë. Ka shumë probleme edhe në industrinë e mikpritjes në Serbi për të siguruar fuqi punëtore gjatë sezonit,” vëren Ristiq.