KFOR-i dhe Perëndimi po inkurajojnë Prishtinën që të mbjellë frikë

Krahas titujve bombastikë, kryesisht joreal në mediat tona, të gëzuar që I përkëdheluri i Perëndimit është në bankën e gomarit, ngjarjet e javëve të fundit kanë treguar edhe një herë se është naive të mendosh se një ujk, përveç qimeve, mund të ndryshojë edhe vetit e tij.

Derisa zyrtarët perëndimorë shtireshin të ashpër dhe vendosën sanksione ndaj Aljbina Kurtit, pothuajse secili prej tyre u përpoq të theksonte se këto sanksione janë të përkohshme se sa më të lëndojnë ndjenjat e buta të tija dhe se Serbia gjithashtu mund ti ekspozohet sanksioneve (pa një klauzolë të përkohshme ) nëse nuk tregon konstruktivitet në deeskalimin e situatës në veri të Kosovës dhe Metohisë. Dhe kështu arritëm në përfundimin se de-përshkallëzimi për Beogradin është i pakushtëzuar dhe se arsyet për pakënaqësinë e thellë ekzistenciale dhe ndjenjën e kërcënimit të jetës së serbe në Kosovë dhe Metohi janë të justifikuara, të cilat janë pasojë e drejtpërdrejtë e perfiditetit të moszbatimi i gjithçkaje që është rënë dakord, nënshkruar, çertifikuar në instancat më të larta të mundshme ndërkombëtare, relativizuar nga vendet perëndimore të udhëhequra nga Quinto dhe shtyrë mënjanë në këmbim të “koncesioneve” të pakuptimta nga pala e Prishtinës.
 
Por, le të fillojmë nga e para.

Një nga arsyet kryesore të pakënaqësisë së serbëve në veri të Kosovës dhe Metohisë dhe daljes së tyre nga institucionet e përkohshme të Prishtinës është prania e paautorizuar dhe e paligjshme e forcave speciale të policisë së Prishtinës në veri të krahinës, e cila frikëson popullsin serbe dhe kërcënon mbijetesën e tyre, e cila është në kundërshtim absolut me gjithçka të nënshkruar deri më tani marrëveshjet ndërkombëtare, garantues të të cilave janë vendet e Perëndimit kolektiv. Përveç policisë vendore, përbërja e së cilës duhet të jetë në përputhje me përbërjen e popullatës vendase, në veri të Kosovës dhe Metohisë nuk duhet të ketë policë të tjerë shqiptarë, veçanërisht jo të armatosur deri në dhëmbë të forcave parapolicore, përveç nëse kjo miratohet nga vetqeverisja lokale dhe KFOR-i.

Si KFOR-i ashtu edhe administratat perëndimore, në mënyrë sistematike dhe të vetëdijshme, jo vetëm që kanë mbyllur një sy për disa vite, por kanë inkurajuar strukturat e Prishtinës që të shkelin marrëveshjen dhe, nën pretekstin e sundimit të ligjit, të mbjellin frikë dhe pasiguri në mesin e serbëve, si në veri ashtu edhe në jug të Ibrit, me arrestime dhe ngacmime arbitrare. Metodat e arrestimeve, ngritja e aktakuzave dhe pretendimi i një procesi të paanshëm, paraburgimet e gjata në mënyrë të pashpjegueshme, përbërja monoetnike e trupave gjyqësore - përsëri në kundërshtim me atë që përcaktohet nga marrëveshjet detyruese, zbatimin e të cilave ato garantojnë – janë dëshmi e qasjes sistematike të ambasadave perëndimore dhe administratave të tyre që synonin dobësimin e korpusit serb në Kosovë e Metohi dhe nxitjen e largimit të përhershëm të tyre nga krahina. Sepse nëse nuk ka serb, nuk ka probleme.

Është e vështirë të thuhet diçka e re për mos themelimin e Bashkësisë së Komunave Serbe. Kur u nënshkrua Marrëveshja e Brukselit, si shumë herë më parë, duke besuar në synimet dhe garancitë e sinqerta të partnerëve perëndimorë për stabilitetin e qëndrueshëm dhe ruajtjen e komunitetit serb në Kosovë dhe Metohi, ne dhamë një pëllumb në dorë për një harabel në degë - institucionet funksionale të Republikës së Serbisë në veri dhe në vetëqeverisjet e tjera në krahinë ku serbët janë shumicë në këmbim të një niveli gjoja më të lartë të vetëqeverisjes serbe. I mësuar nga përvoja ime, pavarësisht dëshirës sime për të besuar se qëllimet e Perëndimit janë të ndershme, shpesh kam vënë në dukje rrezikun që edhe pse gjithçka është dakorduar, nënshkruar dhe garantuar, Prishtina dhe mentorët e saj do të përpiqen të zbehin më tej AKS. dhe ta paraqesin atë si një kompromis të pretenduar të Prishtinës në rrjedhën e mëtejshme të negociatave.

Beogradi tani po paralajmërohet se deeskalimi dhe pjesëmarrja e serbëve në zgjedhje, d.m.th. kthimi i tyre në institucionet që u larguan për arsye të justifikuara duhet të jetë i pakushtëzuar, pra pa zgjidhjen e problemeve që çuan në largimin e tyre nga ato institucione. Nga ana tjetër, me manovra iluzioniste, vonesa dhe histori për domosdoshmërinë e përshtatjes së mëvonshme të kompetencave tashmë të përcaktuara nga Marrëveshja e Brukselit me kushtetutën, të ashtuquajturës Kosovë, themelimi i AKS, e cila edhe sikur të krijohej me kapacitetin e plotë të parashikuar në këtë marrëveshje, është një zëvendësues i pamjaftueshëm dhe joadekuat i asaj që i kemi dhënë Prishtinës dhe mentorëve të saj perëndimorë në këmbim të saj.

Dhe për të mos përmendur metodologjinë tashmë të provuar të nënshkrimit të marrëveshjeve ndërkombëtare pa asnjë qëllim për t'i zbatuar ato, me qëllim që të mashtrojë palën tjetër në negociata, për të blerë kohë dhe për të krijuar një realitet të ri dhe për të arritur qëllimet e Perëndimit pa asnjë dëshirë për të bërë kompromis. Tashmë askush në Perëndim nuk flet për marrëveshjen e Brukselit, por për një të re, të “Ohrin”, nëse në atë takim, nëse do t'u besohet deklaratave që pasuan menjëherë pas saj, nuk u nënshkrua asgjë.

Fakti është se dalja e serbëve nga institucionet e Prishtinës ishte një problem i madh për mentorët perëndimorë, sepse kërcënonte atë imazh virtual të "vendit më demokratik në Evropë" dhe një "projekt shtetëror" të suksesshëm, që duhet të justifikojë shkeljen brutale të së drejtës ndërkombëtare, agresioni kundër shtetit sovran evropian, krimet e luftës kundër popullsisë së tij dhe kapja e një pjese të territorit të një anëtari të OKB-së, ku tani po krijohet aparteidi, me mbështetjen e tyre, kundër komunitetit serb në vend të një shoqëri gjithëpërfshirëse multietnike, e cila është një tjetër mantra e rreme perëndimore kur bëhet fjalë për të ashtuquajturën Kosovë. Gjithçka tani është kthyer si një bumerang në Ukrainë. Dhe kjo nuk është e vetmja arsye e këtij presioni të intensifikuar. Së bashku me ndryshimet e ngadalta por të pakthyeshme gjeopolitike në botë, për shkak të dinamikës së brendshme politike në SHBA dhe në vendet kyçe të Evropës, kjo temë do të jetë aktuale vetëm deri në fund të vitit dhe, nëse projekti i tyre nuk përfundon tani, nuk ka gjasa që ajo të rrumbullakohet ndonjëherë nga mënyra se si e parashikuan krijuesit e saj. Përveç kësaj, u bë e qartë se ky projekt nuk mund të përfundojë përgjithmonë nëse Serbia vazhdon të refuzojë të njohë të ashtuquajturin shtetin e Kosovës. Kjo është arsyeja pse ishte e nevojshme të shkrihej ky konflikt.

Tërheqja e vëmendjes së opinionit botëror për gjendjen e vërtetë në Kosovë e Metohi me largimin e serbëve nga institucionet po ndodh në momentin më të ndjeshëm. Fakti që serbët u larguan nga institucionet e përkohshme në Prishtinë e rrezikoi edhe më tej këtë krijim të lëkundur propagandistik kuazishtetëror dhe prej muajsh emisarët perëndimorë po përpiqen t'i kthejnë në ato institucione sa më shpejt, me hir apo me forcë. Në fund, ata iu drejtuan një modeli që tashmë është testuar disa herë - krijimi i një krize, e cila krijon një realitet të ri dhe relativizon situatën e mëparshme dhe kërkesat legjitime të komunitetit serb, të cilin Perëndimi, në fakt, nuk e dëshiron për të përmbushur.

Me pjesëmarrjen e pakushtëzuar të serbëve në zgjedhje, shpallja e të cilave paraqet “koncesion” nga pala prishtinase, ata duhet të kthehen në institucione dhe të mos shqetësohen kur forcat speciale shqiptare të armatosura deri në dhëmbë të veprojnë të papenguara në lagjet e tyre, kur u vidhet pasuria, kur arrestohen për krime e paegzistuar dhe mbahen me muaj në burgjet e paraburgimit ku u mohohen të drejtat elementare të njeriut. Ata nuk duhet të kenë problem që, edhe kur bëhet fjalë për AKS, ata dhanë gjithçka dhe nuk morën absolutisht asgjë në këmbim.

Që KFOR-i ta bënte punën e vet dhe gjatë gjithë këtyre viteve të pengonte formimin dhe armatosjen e formacioneve parapolicore dhe paraushtarake shqiptare, të cilat shkelën rëndë Rezolutën 1244, për të cilën këto ditë po betohen kot, po të kish respektuar procedurën e rënë dakord për kushtet për hyrjen e hyrjes së Policisë lokale në mjediset serbe vetëm me lejen e vetëqeverisjes lokale, kjo dhe të gjitha përshkallëzimin e fundit nuk do të ndodhnin dhe serbët nuk do të largoheshin nga institucionet. Nëse Quinta, e sidomos EULEX-i dhe OSBE-ja, të cilët duhet të monitorojnë dhe të reagojnë ndaj zbatimit të ligjeve dhe rrezikimit të të drejtave të komuniteteve pakicë, do të kishin bërë punën e tyre, ky përshkallëzim nuk do të kishte ndodhur. Nëse Quinta, e verbuar nga dëshira për t'i kthyer serbët në institucione, nuk do ta kishte mbështetur me gjithë zemër mbajtjen e zgjedhjeve dhe rezultatet e tyre, me përgjigjen e disa për qind të votuesve të regjistruar dhe nëse nuk do t'i kishte shpallur në mënyrë eksplicite rezultatet ligjore, ky përshkallëzim nuk do të kishte ndodhur. Sepse po të mos i kishin shpallur të ligjshme, Kurti nuk do t'i kishte futur me forcë kryetarët shqiptarë në komuna duke përdorur ato forca parapolicore që nuk duhej të ishin as atëherë e as gjithë këto vite. Nese KFOR-i ta bënte punën e vet.

Por me këtë manovër, me këtë përshkallëzim u krijua edhe një herë një realitet i ri dhe u relativizuan të gjitha kërkesat legjitime të komunitetit serb. Nuk flitet më për tërheqjen e forcave speciale të Prishtinës nga veriu i Kosovës, por për tërheqjen e tyre nga ndërtesat komunale?! Askush nuk përmend lirimin e serbëve të arrestuar arbitrarisht, kthimin e pronave të uzurpuara, shtypjen dhe frikësimin sistematik të komunitetit serb dhe intensifikimin e largimit të tyre nga vatrat e tyre shekullore. Dhe AKS është prej kohësh në rrugën e vet për t'u bashkuar në një botë imagjinare të borxheve dhe njëbrirëshve të gjitha detyrimet e tjera të paplotësuara sistematikisht nga marrëveshjet ligjore detyruese ndërkombëtare të nënshkruara për Kosovën dhe Metohinë, duke filluar me Rezolutën 1244 të KS të OKB.

Historia e futjes së "të përkohshmes" sanksionet kundër Kurtit dhe qeverisë së tij, ndër të tjera, Beogradi duhet të ishte verbuar nga paanshmëria e aktorëve ndërkombëtarë në mënyrë që të pranonte vetëm një pjesë të asaj që duhej të ishte e papranueshme në fillim. Në këtë manovër që krijoi një përshkallëzim të rrezikshëm për të relativizuar edhe një herë detyrimet e Prishtinës dhe administratave perëndimore dhe për të shkelur brutalisht ligjin për hir të rrumbullakimit të menjëhershëm të qëllimeve gjeopolitike dhe private të aktorëve kryesorë, Kurti është thjesht një kontraktues entuziast. Ata që realisht qëndrojnë pas këtij përshkallëzimi sigurisht që nuk janë të ulur në Prishtinë.

Shkruar nga: Nebojsha Çoviq, ish zëvendëskryeministër dhe kryetar i Trupit Koordinues për Kosovë dhe Metohi