Gjokutaj: IEQ ka humbur rëndësinë që kishte më pare

Eksperti ekonomik nga Tirana, Eduart Gjokutaj, tha për Kosovo online se Iniciativa e Evropës Qendrore ka humbur rëndësinë që kishte më parë dhe se është bërë më pak strategjike dhe më teknike, sepse nismat e nisura më pas si Procesi i Berlinit dhe Ballkani i Hapur kanë zënë vendin kryesor. Megjithatë, siç shton ai, IEQ është e integruar në procese që lidhen me projektet e Procesit të Berlinit dhe procese të tjera integruese.

Sipas Gjokutaj, Iniciativa e Evropës Qendrore u jep përparësi zhvillimeve të brendshme, ndihmon në dhjetëra projekte dhe është një nismë plotësuese në ato aspekte që nuk mbulohen nga procesi i Berlinit.

Gjatë këtij viti, Iniciativa e Evropës Qendrore u kryesua nga Serbia, e cila dje ia dorëzoi këtë detyrë Rumanisë, ndërsa vitin e kaluar u kryesua nga Shqipëria.

Gokutaj kujton se IEQ nuk përfaqëson vetëm rajonin tonë dhe se kjo organizatë, e krijuar në vitin 1989, ishte më e vjetra, e cila, përveç rajonit të Ballkanit Perëndimor, përfshin edhe Moldavinë dhe Ukrainën.

"Iniciativa e Evropës Qendrore i ka ndihmuar shumë këto vende të afrohen më shumë me kërkesat që lidhen me tregun evropian, politikat e brendshme dhe qasjen që këto vende duhet të kenë ndaj procesit të integrimit. Me kalimin e viteve, janë krijuar marrëveshje të tjera që janë të rëndësishme në aspektin tregtar dhe ekonomik, siç është Cefta, e cila ka një vlerë detyruese dhe është e ndryshme nga IEQ, e cila nuk bën marrëveshje dhe memorandume, por thjesht udhëzon politikat dhe është plotësuese. Sigurisht, 'pesha' e IEQ ka ndryshuar, megjithëse mbetet e rëndësishme në qasjen e qeverive të vendeve tona", pohon ky ekspert ekonomik.

Në funksionimin e IEQ, ai e sheh rolin e Italisë si shumë të rëndësishëm, si vendi kryesor dhe krijues i kësaj iniciative, e cila donte që vendet e rajonit tonë të ishin pranë saj.

"Nëse shikojmë mënyrën se si vendet tona i qasen kësaj organizate, kuptojmë se vetë IEQ nuk është më më e dëshirueshmja siç ishte më parë. Nëse marrim në konsideratë rastin e Serbisë, Beogradi tani përqendrohet në ato lloje marrëveshjesh dhe ato lloje marrëdhëniesh që ndihmojnë eksportet e saj, sepse Serbia është një vend ambicioz për sa i përket eksportimit të produkteve të saj. Në këtë drejtim, IEQ nuk ka më një rol parësor. Prioritetet e Serbisë tani janë Procesi i Berlinit dhe Ballkani i Hapur, për ato marrëveshje që vazhdojnë brenda tij, ose marrëveshjet dypalëshe që Serbia ka me "Hungarinë, Kinën, Emiratet e Bashkuara Arabe, Turqinë, Rusinë dhe vende të tjera", thotë Gjokutaj.

Ai thekson se IEQ, vetë, nuk lidh marrëveshje, por është e përfshirë në projekte ndërkufitare, në rritjen e kapaciteteve administrative, në modernizimin e politikave të brendshme të vendeve me qëllim që t'i përshtaten ato me standardet e BE-së dhe të ndikojë në fusha specifike si arsimi, shkenca, energjia...