Hill dhe Zhiofre: Serbia po shkon drejt Perëndimit

Serbia shkon drejt Perëndimit, dhe Bashkimi Evropian e kupton rëndësinë e zgjerimit në vendet e Ballkanit Perëndimor, kanë thënë ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Kristofer Hill dhe shefi i delegacionit të Bashkimit Evropian në Serbi, Emanuel Zhiofre, transmeton Zëri i Amerikës.

Në debatin "Rezistenca demokratike, sundimi i ligjit dhe siguria ekonomike: Një shikim i opsioneve politike për Ballkanin Perëndimor", Hill tha se “nuk ka dyshim” se Serbia po shkon drejt Perëndimit, por ai gjithashtu tha se protestat kundër minierave të litiumit në luginën e Jadrës i sheh si një “luftë kundër asaj rruge”.

Hill tha se mes atyre që po luftojnë në rrugë kundër minierave të litiumit ka "shumë që mbështesin Rusinë", dhe shtoi se ai është i vetëdijshëm se sondazhet e opinionit publik tregojnë simpati serbe për Rusinë dhe frustrim me Perëndimin.

“Megjithatë, besoj se Serbia mund të marrë rrugën e duhur”, ka shtuar ambasadori.

Ai gjithashtu theksoi se Serbia është e rëndësishme si vendi më miqësor dhe më i madh në rajon.

"Për Shtetet e Bashkuara të Amerikës, biseda dhe dialogu i drejtpërdrejtë me të gjitha vendet në rajonin tuaj është i rëndësishëm," tha Hill.

Shefi i delegacionit të Bashkimit Evropian në Serbi, Emanuel Zhiofre, tha se edhe BE-ja është viktimë e dezinformatave të shumta lidhur me minierat e paralajmëruara të litiumit në Serbi, dhe në kuadër të kësaj ai shtoi se “10 vende të BE-së janë duke punuar në projekte të litiumit”.

Ai tha se minierat nuk janë kusht për anëtarësimin e Serbisë në BE dhe si një nga dezinformatat, Zhiofre përmendi se BE-ja gjoja "harroi sundimin e ligjit në Serbi" për shkak të litiumit.

Ai gjithashtu theksoi se Bashkimi Evropian është i vetëdijshëm se duhet të integrojë anëtarë të rinj, duke përfshirë vendet e Ballkanit Perëndimor.

“Një numër i madh i qytetarëve të BE-së besojnë se Ballkani Perëndimor është gati për këtë”, tha Zhiofre dhe shtoi se Bashkimi Evropian tani duhet të përshtatet me anëtarët e rinj në të ardhmen.

Ministrja për Integrime Evropiane e Serbisë, Tanja Mishçeviq, tha se data e anëtarësimit të Serbisë në BE është viti 2030.

Ajo ka theksuar se Qeveria e Serbisë ka miratuar Projektligjin për politikën e kohezionit, i cili së shpejti duhet të dalë në Kuvend.

"Ky ligj na përgatit për kohën kur Serbia do të jetë në gjendje të përdorë të gjitha fondet evropiane," shpjegoi Mishçeviq.

Mishçeviq tha disa ditë më parë se kësti i parë i parave nga Plani i Rritjes për vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të arrijë në fund të shtatorit, fillimi i tetorit.

Siç njoftoi Ministria e Integrimeve Evropiane të Serbisë, Mishçeviq deklaroi se Komisioni Evropian vlerësoi se janë përmbushur të gjitha kriteret për hapjen e klasterit 3 me Serbinë, dhe se nuk ka asnjë arsye pse shtetet anëtare nuk duhet ta pranojnë atë.

“Jemi duke punuar për vazhdimin dhe përgatitjen e klastereve të tjera për hapje, po punojmë veçanërisht për klasterin 2 dhe shpresojmë që deri në fund të vitit të prezantojmë një pozicion negociues”, tha ajo.

Procesi i anëtarësimit të Serbisë në Bashkimin Evropian (BE) filloi në vitin 2009 me paraqitjen e një kërkese zyrtare për anëtarësim. Serbia mori statusin e kandidatit në vitin 2012 dhe negociatat për anëtarësim filluan zyrtarisht në 2014.

Gjatë procesit, Serbia duhet të harmonizojë kornizën e saj ligjore dhe institucionale me standardet e BE-së përmes hapjes dhe mbylljes së kapitujve të negociatave që mbulojnë fusha të ndryshme, si sundimi i ligjit, ekonomia, mbrojtja e mjedisit dhe të drejtat e njeriut.

Edhe pse është bërë progres në disa kapituj, procesi kërkon reforma të vazhdueshme dhe përfundimi i negociatave varet nga plotësimi i të gjitha kushteve të nevojshme dhe vullnetit politik të vendeve anëtare të BE-së.

Pengesat më të mëdha në rrugën e Serbisë drejt Bashkimit Evropian janë normalizimi i marrëdhënieve me Prishtinën, si dhe harmonizimi me politikën e jashtme dhe të sigurisë të BE-së, e cila kryesisht reflektohet në vendosjen e sanksioneve kundër Federatës Ruse për shkak të agresionit të saj kundër Ukrainës.

Kritikat në procesin e negociatave të Serbisë më së shpeshti lidhen me ritmin e ngadaltë të reformave, veçanërisht në fushën e sundimit të ligjit dhe lirisë së medias, por edhe me tensionet politike, siç është çështja e normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën, të cilën BE-ja e vendosi si kusht kyç për përparimin në negociata.

Kapitujt kryesorë për procesin e anëtarësimit të Serbisë janë kapitujt 23 (Gjyqësori dhe të drejtat themelore) dhe 24 (Drejtësia, liria dhe siguria), që janë në lidhje me sundimin e ligjit, luftën kundër korrupsionit dhe reformën në drejtësi.

Progresi në këta kapituj kushtëzon progresin në të gjithë kapitujt e tjerë, gjë që thekson rëndësinë e tyre në procesin e përgjithshëm.

Serbia ka hapur 22 kapituj deri më tani, por vetëm dy janë mbyllur përkohësisht.