Kostiq: Bashkëpunimi midis Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut është i dobishëm jo vetëm për rajonin, por edhe për Evropën

Pavarësisht qëndrimeve të ndryshme për çështjen e Kosovës, zhvillimi i bashkëpunimit dypalësh midis Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut është i dobishëm jo vetëm për këto dy vende, por edhe për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, por edhe për Evropën, vlerësoi për Kosovo online Mijat Kostiq, bashkëpunëtor online i Rrugës së tret të Re.

"Bashkëpunimi dypalësh midis Serbisë dhe Maqedonisë i sjell dobi integrimit të përgjithshëm gjeografik dhe ekonomik jo vetëm të rajonit, por edhe të të gjithë Evropës", tha Kostiq.

Pikërisht një vit më parë, Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, dhe Presidentja e Maqedonisë së Veriut, Gordana Siljanovska Davkova, patën takimin e tyre të parë, ku u ra dakord të forcohet bashkëpunimi midis dy vendeve në të gjitha fushat.

Krstiq thotë se ndërkohë, ka pasur disa hapa të rëndësishëm përpara në atë bashkëpunim.

"Fatkeqësisht, treguesi i parë i këtij bashkëpunimi ishte i dukshëm që në mars të këtij viti, kur anëtarët e MPB serb morën pjesë në evakuimin dhe kujdesin për të lënduarit pas aksidentit në Maqedoninë e Veriut. Pas kësaj, ata persona u trajtuan në spitalet në Serbi, gjë që është një nga treguesit e funksionalitetit të këtij bashkëpunimi. Fatkeqësisht, duhej të ndodhte një tragjedi që të shihej ky bashkëpunim në veprim", thekson Krstiq.

Në zjarrin në diskotekë në Koçan më 16 mars, vdiqën 62 persona dhe u plagosën më shumë se 200.

Për shkak të kësaj tragjedie, Qeveria e Serbisë shpalli 18 marsin Ditë Zie, dhe numri më i madh i të lënduarve u trajtua, me përfshirjen e Ministrisë së Mbrojtjes dhe Ministrisë së Shëndetësisë në disa qendra shëndetësore serbe.

Kostiq kujton se muajin e kaluar u nënshkrua bashkëpunim shtesë dypalësh midis policisë kufitare të Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut.

"Është futur në fuqi një sistem me një ndalesë, ku nëse kaloni kufirin në Preshevë ose Tabanovc, nuk do të ketë dy, por vetëm një pikë kontrolli, gjë që lehtëson më tej jo vetëm udhëtimin e turistëve, por edhe rrjedhën e mallrave dhe kapitalit, gjë që është gjithashtu në përputhje me marrëveshjen e Ballkanit të Hapur, e cila nënkupton një formë të integrimit ekonomik të të gjithë rajonit", tha Krstiq.

Ai beson se përfundimi i Korridorit 10 do të kontribuojë më tej në këtë.

"Është planifikuar të zgjerohet seksioni, veçanërisht Nish-Shkup, i cili do të lidhë jo vetëm Ballkanin Perëndimor, por gjithashtu do të lidhë vendet evropiane me Maqedoninë dhe kështu do të ketë qasje gjeografike nga Hungaria ose Greqia", specifikoi Krstiq.

Marrëdhëniet midis dy vendeve duhet të zhvillohen më tej në nivel diplomatik, duke pasur parasysh se Maqedonia e Veriut është një nga shtetet në rajon që e njohu Kosovën, por gjithashtu votoi për pranimin e Kosovës në UNESCO.

"Ne shohim se në atë nivel diplomatik, Serbia ndoshta ka një motiv shtesë për të ndikuar edhe më shumë në ndryshimin e qëndrimit të Maqedonisë së Veriut", tha ky analist.

Për zhvillimin e bashkëpunimit dhe përmirësimin e marrëdhënieve midis dy vendeve, ai apostrofon faktin që Kisha Ortodokse Serbe njohu autoqefalinë e Kishës Ortodokse Maqedonase.

"Ka pasur një përçarje që nga viti 1967, kur Kisha Ortodokse Maqedonase u nda nga Kisha Ortodokse Serbe, dhe për dekada të tëra nuk e njohu autoqefalinë deri në vitin 2022, kur në fakt njohu autoqefalinë e Kishës Ortodokse Maqedonase me një ceremoni të madhe në Kishën e Shën Savës, duke i dhënë fund kështu përçarjes. Ne shohim se këto marrëveshje ekonomike dhe politike, por edhe marrëveshjet që kanë të bëjnë me bashkëpunimin kulturor, kontribuojnë gjithashtu në përmirësimin e marrëdhënieve midis dy vendeve, dhe për këtë arsye në përmirësimin e marrëdhënieve në të gjithë rajonin", thekson Krstiq.

Ai shton se nxitja kryesore për të intensifikuar më tej marrëdhëniet midis dy vendeve në të ardhmen e afërt do të jetë impulsi i ri i BE-së për zgjerim të përshpejtuar në Ballkanin Perëndimor.

Ai është i bindur se pavarësisht "pikave penguese" midis Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut, dhe veçanërisht në lidhje me Kosovën, kjo nuk perceptohet si një "pengesë e madhe për integrimin e përbashkët".

Ai thekson se Kapitulli 35 krijon një dyshim shtesë sepse nuk është përcaktuar qartë nëse kushti për anëtarësimin e Serbisë në BE është de facto pa njohjen de jure të Kosovës.

"Në këtë kuptim, qëndrimet e Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë ndryshojnë. Nga njëra anë, Kushtetuta e Serbisë e konsideron Kosovën si një krahinë autonome brenda Serbisë, ndërsa Maqedonia e njeh pavarësinë e shpallur në mënyrë të njëanshme të Kosovës. Kjo është një nga pikat e mosmarrëveshjes, por duke marrë parasysh se disa pika të mëparshme, siç është përçarja midis kishave, janë zgjidhur pas dekadash, jam i bindur se marrëveshjet diplomatike ose dypalëshe dhe mosmarrëveshjet e tjera do të zgjidhen shpejt nëse të dy vendet vendosin vërtet se duan të ndihmojnë njëri-tjetrin në procesin e integrimit", theksoi Krstiq.

Për këtë, ai është i bindur se ekziston një vullnet diplomatik.

"Dhe kjo nuk vlen vetëm për Maqedoninë e Veriut, por edhe për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Ky lloj marrëveshjesh dypalëshe do të intensifikohet më tej në vitet e ardhshme", përfundoi Krstiq.