Latinoviq: Qëndrimi i Amerikës është që UNMIK duhet të mbyllet pa mbështetje më të madhe në Këshillin e Sigurimit të OKB

Ish-ambasadorja dhe anëtarja e Forumit për Marrëdhënie Ndërkombëtare, Branka Latinoviq, ka vlerësuar për Kosovo online se seanca e mbrëmshme e rregullt e Këshillit të Sigurimit për situatën në Kosovë në gjashtë muajt e kaluar ka qenë dukshëm më e qetë në aspektin e hapit se sa takimet e mëparshme dhe siç thekson ajo, është vënë në dukje obligimi për respektimin e marrëveshjes nga Brukseli, mbi të gjitha obligimet e Prishtinës kur është fjala për formimin e Asociacionit së Komunave Serbe.

"U kujtua edhe nevoja për sqarimin e rasteve të Banjskës, kanalit të Lepencit dhe ndërtesës së postës në Zveçan. Ishte një përpjekje për të vendosur një ekuilibër të vogël në kuptimin që kritikat nuk janë vetëm nga ana e Prishtinës, edhe pse dominonte çështja e Bashkimit të Komunave Serbe. Kjo është diçka që nuk mund t'i shmanget as qeveria ekzistuese në Prishtinë, edhe qeveria e ardhshme në Prishtinë", tha Latinoviq.

Ajo thekson se paraqitja e përfaqësueses amerikane në OKB ka qenë jashtëzakonisht e shkurtër dhe është fokusuar vetëm në një çështje që ka të bëjë me mbylljen e misionit të UNMIK-ut.

"Ata e përmendën edhe më herët, por kësaj radhe praktikisht ishte tema kryesore e prezantimit të shkurtër - se duhet të punohet për mbylljen e tij. U theksua se UNMIK ka shumë pak staf dhe se më shumë se 80 për qind e të ardhurave shpenzohen për paga. Përfaqësuesi amerikan e përcaktoi mbylljen ashtu siç bëhet në organizatat ndërkombëtare, përmes vendosjes së një afati të periudhës së tranzicionit të OKB-së, e cila nënkupton fazën e mbylljes së UNMIK. Kjo, megjithatë, hasi në përkrahje më të vogël, përkatësisht në përkrahje të përfaqësuesve të Britanisë së Madhe, nga anëtarët e përhershëm të Sigurimit të Këshillit, ndërsa Franca, Rusia dhe Kina ishin kundër dhe për vazhdimin e punës së UNMIK-ut”, thotë Latinoviq.

Duke pasur parasysh se përfaqësuesi amerikan ka kërkuar që në të ardhmen seancat për Kosovën të jenë të mbyllura për publikun, bashkëbiseduesi ynë thotë se kjo duhet të jetë çështje marrëveshjeje.

Lidhur me kritikat që i bëri përfaqësuesja e Prishtinës, Donika Gërvalla, në seancë dhe në kurriz të UNMIK-ut dhe raportit që u diskutua në seancë, e të cilin e prezantoi Karolin Zijade, përfaqësuesja speciale e Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Latinoviq thotë se kjo është vetëm hakmarrje për Prishtinën.

“Kryesusja e UNMIK-ut është njëkohësisht edhe përfaqësuesi personal i Sekretarit të Përgjithshëm, pra dikush të cilit i beson dhe i mbështet raportet e tij në bazë të raporteve të saj, pra raporteve të UNMIK-ut dhe ajo flet në emër të tij në seancën e Këshillit të Sigurimit. Por mendoj se kjo ishte rezultat i një marrëveshjeje me palën amerikane dhe se ishte një përpjekje për të rihapur këtë çështje, për shkak të mungesës së pranisë së saj për të mbyllur Kosova, sepse nëse keni një mision të UNMIK-ut me mandat siç e ka, kjo do të thotë se autoritetet nuk janë të afta ta ushtrojnë vetë atë pushtet, por që Kombet e Bashkuara janë aty për ta ushtruar atë kontroll dhe ndihmë”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Raporti i UNMIK-ut, siç vlerësoi ajo, ishte i balancuar dhe korrekt.

"Unë nuk e kuptoj pse zemërimi. Ajo thjesht i qëndroi prezantimit faktik dhe këmbënguli shumë në rivendosjen e besimit, dialogut dhe pohoi projektet në të cilat po punon UNMIK-u me qëllim të bashkimit të të rinjve, njohjes me njëri-tjetrin dhe tejkalimit të dallimeve dhe mosbesimit të ndërsjellë. Mendoj se në numrin më të madh të prezantimeve është trajtuar në mënyrë specifike çështja e besimit, si bazë kyçe për çdo progres, si në marrëdhëniet ndërpersonale ashtu edhe në çështjet politike, dhe kjo është diçka për të cilën do të punohet më tej”, thotë Latinoviq.

Ajo gjithashtu thekson se prezantimi i shefit të delegacionit të Bashkimit Evropian në OKB ishte shumë i drejtpërdrejtë dhe lidhej me obligimet e Prishtinës lidhur me themelimin e Aociacionin e Komunave Serbe.

“Ai theksoi, dhe që është shumë e rëndësishme, që përfaqësuesit e serbëve në Kosovë të kthehen në të gjitha institucionet nga të cilat u larguan në vitin 2022 pa kushte dhe vonesa shtesë, se nuk duhet të ketë më vonesa, hapjen e disa procedurave dhe kushteve të reja, por të vendoset karakteri multietnik i institucioneve, që në fakt është një projekt i komunitetit ndërkombëtar. Ata kanë punuar shumë, kanë investuar dhe sigurisht që nuk duan që të dështojë”, përfundon Latinoviq.