Staroviq: Ndërgjegjësimi se Prishtina është përgjegjëse për mungesën e përparimit në dialog është pjekur

Ministri për Integrimin Evropian Nemanja Staroviq deklaroi se Serbia po zbaton të gjitha detyrimet e saj në rrugën evropiane dhe kujtoi se Serbia ka një mekanizëm specifik pezullimi në procesin e pranimit në BE që asnjë kandidat tjetër nuk e ka, pra dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës. Ai theksoi se ndërgjegjësimi midis vendimmarrësve kryesorë është pjekur se pala e Prishinës është përgjegjëse për mungesën e përparimit në procesin e dialogut, raporton Juronjuz Serbia.

Staroviq në një intervistë për Tanjugun, kur u pyet nëse ka vullnet politik për të zgjidhur problemet e brendshme që shpesh përmenden si pengesë për hapjen e Grupit 3, ai tha se ka vullnet politik dhe se Serbia zbaton të gjitha ato që përfaqësojnë detyrimet ose detyrat e saj në procesin e integrimit në BE.

"Kur flasim për kapitullin 35, në të cilin është i ngarkuar dialogu midis Beogradit dhe Prishtinës, ai përfaqëson një mekanizëm specifik pezullimi në procesin tonë të pranimit, të cilin asnjë kandidat tjetër për anëtarësim në BE nuk e ka. Megjithatë, mendoj se është pjekur ndërgjegjësimi midis të gjithë vendimmarrësve kryesorë se pala e Prishtinës është përgjegjëse për mungesën e përparimit në procesin e dialogut, se përgjegjësia nuk i takon Republikës së Serbisë, se ne ishim një palë që ishte gjithmonë e gatshme dhe e gatshme për dialog", tha Staroviq.

Ai shtoi se vitin e kaluar, Beogradi ndërmori disa hapa të rëndësishëm në drejtim të qetësimit të marrëdhënieve me Prishtinën, ndër të cilat ishte ftesa drejtuar serbëve për të marrë pjesë në zgjedhjet lokale dhe krahinore, dhe tani, siç thotë ai, topi është në fushën e Prishtinës.

Staroviq shprehu besimin e tij se viti 2026 do të jetë një vit i mirë për integrimin evropian të Serbisë dhe se bllokimi politik i shkaktuar nga moshapja e grupit të tretë do të kapërcehet, me vlerësimin se zgjidhja më e mirë do të ishte të shqyrtohej pranimi i të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor në anëtarësim, raporton Juronjuz Serbia.

"Nga 1 janari filloi presidenca e Republikës së Qipros në Këshillin e Bashkimit Evropian. Qiproja është një vend shumë i favorshëm, miqësor, guxoj të them, dhe vëllazëror për ne, dhe besoj se kjo do t'i japë një ton dhe impuls shtesë, me qëllim kapërcimin e këtij bllokimi formal politik", tha Staroviq.

Ai vlerësoi se procesi i integrimit evropian të Serbisë po ecën në një mënyrë shumë dinamike dhe shtoi se Serbia vazhdon të bëjë punën e saj dhe komunikon e bashkëpunon me Komisionin Evropian në baza ditore.

"Unë besoj se viti 2026 do të jetë një vit shumë i mirë për Serbinë, si kur flasim për zhvillimin tonë ekonomik dhe ekonomik, por edhe kur flasim për procesin e integrimit të Serbisë në BE", tha Staroviq.

Ai tha se Serbia do të punojë shumë për të zbatuar të gjitha pikat nga axhenda e reformave brenda afateve të dhëna dhe shtoi se këtë vit Qeveria vazhdon të zbatojë programin kombëtar për miratimin e acquis të BE-së, duke shtuar se ai ishte vendosur shumë ambiciozisht.

"Në të njëjtën kohë, ne po zbatojmë axhendën tonë të reformave me anë të së cilës zhbllokojmë këstet financiare nga Plani i Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor. Po krijojmë parakushtet, duke parë përtej kornizës së vetë grupit 3, për hapjen e grupit numër 2, për hapjen e grupit numër 5, por edhe për arritjen e standardeve të nevojshme kalimtare në kapitujt 23 dhe 24, gjë që është në të vërtetë e nevojshme për të pasur mundësinë të fillojmë mbylljen e atyre kapitujve që janë hapur në vitet e mëparshme", tha Staroviq për Tanjug.

Ai shtoi se po punojnë në programe që do ta integrojnë gradualisht Serbinë në tregun e vetëm evropian.

"Këtu dua të them zbatimin e plotë operacional të mekanizmave SEPA, sepse Serbisë iu dha qasje në zonën e vetme të pagesave në euro në maj të vitit të kaluar, dhe do të kemi zbatim të plotë operacional deri në fund të gjysmës së parë të këtij viti. Për ne, një proces shumë i rëndësishëm është hyrja e vendit tonë në zonën pa roaming të BE-së, në mënyrë që ato tarifa shumë të larta për përdorimin e telefonave celularë dhe internetit celular brenda BE-së për qytetarët tanë të hiqen përfundimisht", tha Staroviq.

Kur u pyet se kur Serbia mund të presë pagesat e këstit të parë nga Plani i Rritjes, ministri u përgjigj se gjatë vitit 2025, shteti mori pagesën e fondeve të parafinancimit në shumën prej 7 përqind, pra 111 milionë euro.

"Jo të gjithë partnerët nga Ballkani Perëndimor erdhën nga ai moment dhe morën fonde. Po kështu, në vitin 2025, ne paraqitëm dy kërkesa për pagesën e fondeve, pra për këstin e parë dhe të dytë. Në janar të këtij viti, paraqitet një kërkesë për pagesën e këstit të tretë, dhe sipas informacionit të fundit që marrim nga Komisioni Evropian, janë filluar procedurat për pagesën e këstit të parë në shumën prej 68 milionë eurosh, të cilën me siguri e presim me padurim", tha Staroviq.

Ndryshe nga disa partnerë nga Ballkani Perëndimor, shton ai, deri më tani nuk është anuluar asnjë këstit për Serbinë, domethënë, nuk ka pasur ulje të fondeve në dispozicion për shkak të vonesave të mundshme.

Kur u pyet se kur Serbia mund të presë pagesat e këstit të parë nga Plani i Rritjes, ministri u përgjigj se gjatë vitit 2025, shteti mori pagesën e fondeve të parafinancimit në shumën prej 7 përqind, pra 111 milionë euro.

"Jo të gjithë partnerët nga Ballkani Perëndimor erdhën nga ai moment dhe morën fonde. Po kështu, në vitin 2025, ne paraqitëm dy kërkesa për pagesën e fondeve, pra për këstin e parë dhe të dytë. Në janar të këtij viti, paraqitet një kërkesë për pagesën e këstit të tretë, dhe sipas informacionit të fundit që marrim nga Komisioni Evropian, janë filluar procedurat për pagesën e këstit të parë në shumën prej 68 milionë eurosh, të cilën me siguri e presim me padurim", tha Staroviq.

Ndryshe nga disa partnerë nga Ballkani Perëndimor, shton ai, deri më tani nuk është anuluar asnjë këstit për Serbinë, domethënë, nuk ka pasur ulje të fondeve në dispozicion për shkak të vonesave të mundshme.

Kur u pyet nëse mendonte se mungesa e përfaqësuesit serb nga samiti i fundit BE-Ballkani Perëndimor në Bruksel do të ketë një ndikim negativ në vlerësimin e integrimit evropian, Staroviq u përgjigj se nuk mendonte se do të kishte pasoja negative të këtij lloji.

"Ishte një veprim i domosdoshëm nga Serbia, pasi Këshilli i Bashkimit Evropian, me mungesën e përsëritur të konsensusit politik të të 27 shteteve anëtare për hapjen e grupit numër 3, u dërgoi një mesazh shumë të keq qytetarëve të Serbisë", tha Statoviq.

Ai shtoi se një mesazh kaq i keq politik kërkonte një përgjigje serioze politike.

“Kur flasim për atë mesazh të keq, nëse keni pesë vjet me radhë rekomandimin e Komisionit Evropian, i cili është i vetmi i veti, i cili është i vetmi që ka aparatin dhe mekanizmat për një vlerësim meritor nëse Serbia ka zbatuar të gjitha reformat e nevojshme për të arritur hapjen e grupit 3 dhe pastaj, pavarësisht atij rekomandimi të rinovuar pozitiv, që hapja e grupit 3 të mos ndodhë - kjo dërgon një mesazh që, nga njëra anë, dekurajon të gjithë ata bartës kryesorë të proceseve të reformës në Serbi, dhe nga ana tjetër, u jep dhuratën më të mirë të gjithë kundërshtarëve të idesë së integrimit të Serbisë në BE, si brenda vendit ashtu edhe ndërkombëtarisht”, tha Staroviq.

Ministri vlerësoi se vitin e kaluar u ndërmor një hap i rëndësishëm drejt rritjes së shkallës së pajtueshmërisë me politikën e jashtme evropiane dhe deklaroi se kjo u njoh edhe në raportin vjetor të Komisionit Evropian, i cili identifikoi se Serbia e rriti shkallën e pajtueshmërisë nga 51 përqind në 63 përqind.

"Është detyrimi ynë ta bëjmë këtë në mënyrë graduale deri në atë moment, domethënë ditën kur të bëhemi anëtar të plotë të BE-së, kur të marrim një vend në atë tryezë, ku merren vendime, dhe pastaj nga ai moment jemi të detyruar të jemi 100% të përafruar. Kjo nuk është e mundur në këtë moment, megjithëse ka pritje të caktuara, të shprehura nga shtetet anëtare individuale, se kjo duhet të jetë tashmë rasti", tha Staroviq.

Kur u pyet se çfarë mendon për propozimin e Presidentit Aleksandar Vuçiq për të pranuar të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor së bashku në BE, Staroviq u përgjigj se është shumë e arsyeshme, racionale dhe e arritshme.

"Edhe pse nuk ka një lloj vullneti politik në këtë moment, që një iniciativë kaq realiste dhe me qëllime të mira të merret në konsideratë dhe të pranohet në një mënyrë serioze, besoj se koha do të tregojë, muaj ndoshta edhe vite përpara nesh, se kjo është në të vërtetë e vetmja zgjidhje realiste, pavarësisht nëse e shohim nga një këndvështrim politik apo nga një këndvështrim teknik procedural", tha Staroviq.

Duke marrë parasysh procedurat e vështira të përfundimit të procesit të zgjerimit të BE-së, shton ai, gjëja më optimale do të ishte të shqyrtohej pranimi në grup i të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor në anëtarësimin në BE dhe në këtë mënyrë të shmangej krijimi ose forcimi i kufijve ekzistues brenda rajonit dhe të kontribuohej në paqen dhe stabilitetin e nevojshëm, dhe kështu në progres.

Ai gjithashtu vlerësoi se herët a vonë shumë do të arrijnë në pozicionet ku është aktualisht presidenti i Serbisë.

Kur u pyet nëse do të ketë zgjerim të BE-së deri në fund të mandatit të Presidentes së KE-së Ursula von der Leyen, ministri u përgjigj se ka një debat aktiv rreth procesit të zgjerimit, pra nevojës për ristrukturimin e vetë procesit, si në vetë Brukselin ashtu edhe në kryeqytetet kryesore të shteteve anëtare të BE-së.

"Flitet gjithashtu për disa forma të ndryshme të mundshme të anëtarësimit me më pak të drejta dhe detyrime, me heqjen e të drejtës së vetos për anëtarët e rinj e kështu me radhë. Ajo që është e pamohueshme është se ekziston një vullnet politik që zgjerimi të ndodhë në vitet e ardhshme, por nëse do të jetë i realizueshëm në praktikë, nuk mendoj se dikush mund ta thotë me siguri ende", tha Staroviq.

Kur u pyet për pjesëmarrjen e tij në takimin e fundit të Aleancës Ndërkombëtare për Përkujtimin e Holokaustit (IHRA) në Izrael, ai tha se e shfrytëzoi këtë mundësi për të shprehur shqetësimin e vendit tonë për fenomene të caktuara në rajon.

"Po i referohem konkretisht atyre tubimeve masive në formën e koncerteve muzikore që mbahen në Kroaci dhe ku mund të dëgjohen britma tipike të kohës së NDH-së naziste. Ne besojmë se kjo nuk është dhe nuk mund të jetë e pranueshme në Evropën e shekullit të 21-të, por theksova faktin se Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ende nuk lejohet nga autoritetet kroate të vizitojë zonën memoriale të Jasenovacit", tha Staroviq.

Ai tha se në atë rast theksoi se nuk është dhe nuk mund të jetë vetëm një mosmarrëveshje dypalëshe midis Serbisë dhe Kroacisë, por se përfaqëson një precedent shumë të rrezikshëm, kur kreut të një shteti i mohohet hyrja në vend dhe në memorialin e Holokaustit.