Vujinoviq: Njoftime për prodhimin e "Shotës" në Kosovë me qëllim shndërrimin e FSK-së në një forcë të armatosur

Sipas Nikolla Vujinoviqit, studiues i studimeve të sigurisë, njoftimi për prodhimin e automjetit të blinduar luftarak "Shota" në Kosovë flet për forcimin e FSK-së dhe dëshirën për ta shndërruar atë në një forcë të vërtetë të armatosur, gjë që, me sa duket, është në kundërshtim me të gjitha marrëveshjet e arritura deri më tani.

Nga ana tjetër, siç thekson ai, është edhe operacionalizimi i "paktit trefish" të Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë, të arritur vitin e kaluar, me qëllim forcimin e forcave të armatosura.

Ai kujton se Ministri i Mbrojtjes i Kosovës në mandatin teknik, Ejup Maqedonci, njoftoi në fund të vitit 2025 se "Shota" do të prodhohet në Kosovë, gjë që është një nga një seri njoftimesh në muajt e fundit në kontekstin e forcimit të FSK-së.

"Kjo mbetet në njoftime. Kemi gjithashtu njoftime për fabrikat e dronëve dhe municioneve, por disi hapat operacionalë nuk janë zbatuar, ndoshta për shkak të paqëndrueshmërisë politike në Kosovë. Z. Maqedonci theksoi se Kroacia është një nga blerësit e mundshëm të 'Shotës', dhe do të shohim nëse do të jetë kështu", tha Vujinoviq për Kosovo online.

Siç shpjegon ai, "Shota" është një automjet luftarak i blinduar, i ngjashëm me "Millosh" që ka ushtria serbe, "Despot" në Republikën Srpska ose "Hummer" në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

"Sipas parashikimeve që pata mundësinë të shoh, 'Shota' është më e fortë se 'Despot' dhe 'Millosh'. Ka blindazh më të fortë se 'Despot', dhe armë më të forta se 'Millosh'. Prototipi i 'Shotës' u prezantua nga kompania Timak nga Shqipëria në vitin 2024 në Paris, dhe që atëherë nuk kemi pasur asnjë informacion nëse ka filluar testimi operacional, e lëre më për futjen e tij në ushtrinë shqiptare", thotë ai.

Si rezultat i marrëveshjes së bashkëpunimit në mbrojtje që Kosova, Shqipëria dhe Kroacia nënshkruan në mars të vitit të kaluar, Vujinoviq thotë se mund të pritet që Kosova të prodhojë diçka tjetër, ndoshta armë këmbësorie ose municione artilerie.

"Kjo është çështja e qëllimit të kësaj marrëveshjeje, të cilën ne ende nuk e kuptojmë. Ata po përpiqen ta paraqesin atë si një marrëveshje shumëpalëshe, e cila, megjithëse NATO është tashmë e pranishme, është e nevojshme që Kosova të jetë një anëtare thelbësore dhe indirekte e NATO-s dhe në këtë mënyrë të rrisë sigurinë e saj. Nuk pritet që në Kosovë të prodhohen sisteme komplekse luftarake, sepse nën qeverinë e Aljbin Kurtit, ajo është deindustrializuar plotësisht", thekson Vujinoviq.

Siç shton ai, energjia elektrike në Kosovë zhduket çdo ditë, çmimet janë të larta dhe kriza demografike po bëhet gjithnjë e më e dukshme.

Vujinoviq vlerëson se kur të fillojë prodhimi i "Shotës", kjo mund të ketë ose jo një ndikim më të rëndësishëm në renditjen më të mirë të Kosovës në listën e Global Firepower, e cila rendit forcat ushtarake në botë çdo vit dhe ku Kosova zuri vendin e 138-të nga një total prej 145 në listën e fundit.

"Ajo listë është bërë nga 60 tregues individualë, nga prodhimi i naftës dhe përdorimi i energjisë elektrike deri te armët. Pra, deri diku, mund të ketë një ndikim, por jo aq shumë, sepse Kosova po përballet me probleme të mëdha sociale, ekonomike dhe ekonomike që ndikojnë në listë më ndjeshëm sesa, për shembull, fuqia ushtarake. Australia, për shembull, është në vendin e 17-të, megjithëse ushtria e tyre është në thelb një nga më të dobëtat. Serbia është në vendin e 63-të, Kroacia në të 73-tin, Shqipëria në të 77-tin, kështu që Kosova është ende larg çdo respekti në atë listë të indeksit global të zjarrit", thotë bashkëbiseduesi ynë.

Krahasuar me vitin e kaluar, Shqipëria ka përparuar me më shumë se dhjetë vende në këtë listë, dhe Vujinoviq thotë se disa faktorë kontribuan në këtë, përfshirë stabilitetin më të madh politik, duke vënë në dukje se renditja u ndikua nga ajo që ndodhi në gjysmën e parë të vitit 2025, pasi është e qartë se pati njëfarë paqëndrueshmërie politike në Shqipëri në fund të vitit të kaluar.

"Kjo u ndikua edhe nga forcimi i marrëdhënieve, për shembull, me Italinë në lidhje me pritjen e migrantëve, si dhe me aktorë të ndryshëm të tjerë nga NATO, dhe sigurisht blerja e armëve të reja dhe rritja e buxhetit ushtarak, të paktën me dhjetë përqind", thekson ai.