Zeçeviq: Pranimi i anëtarëve të rinj në BE pa të drejtën e vetos nuk është një zgjidhje demokratike

Drejtori i Institutit për Studime Evropiane në Beograd, Slobodan Zeçeviq, tha për Kosovo online se opsioni i pranimit të anëtarëve të rinj në Bashkimin Evropian pa të drejtën e vetos në Këshillin e Ministrave nuk është një zgjidhje demokratike dhe se duke marrë parasysh natyrën demokratike dhe elementët federalë të Unionit, një skenar i tillë nuk duhet të jetë i përhershëm.

Ai tregon se BE-ja kishte një tendencë për t'u bërë një shtet federal, si Shtetet e Bashkuara të Amerikës, dhe se nuk mund të thuhet se është një zgjidhje demokratike që një shtet të mos marrë pjesë në entitetin e quajtur Bashkim Evropian.

Duke pasur parasysh se kryeministri shqiptar Edi Rama shprehu gatishmërinë e tij që Shqipëria, si shtet anëtar i BE-së, të heqë dorë nga e drejta e vetos, edhe nëse nuk ka komisionerin e vet në Komisionin Evropian, Zeçeviq thotë se Rama në këtë mënyrë dha një sinjal se Shqipëria nuk do të krijojë problem vetëm për t'i pranuar ata në BE.

"Kjo do të thotë që ata as nuk duhet të kenë të drejtën e vetos në Këshillin e Ministrave, as nuk duhet të kenë një anëtar të Komisionit, gjë që do të ishte normale. Është e rëndësishme vetëm që ata të pranohen, dhe Rama ndoshta mendon se kjo do të vijë më vonë. Kjo do të thotë që Rama ka llogaritur se është fitimprurëse për të të jetë anëtar i Bashkimit Evropian edhe në kushtet që ai nuk ka të drejtë të marrë vendime politike brenda BE-së, sepse do të merrte fonde si anëtar i plotë dhe kjo është gjëja më e rëndësishme për të. Ai mendon se është më fitimprurëse për Shqipërinë të marrë fonde nga fondet sikur të ishte anëtare e plotë, dhe se vendimmarrja nuk është aq e rëndësishme", thekson Zeçeviq.

Lidhur me atë nëse vlerësimi i Ramës për atë që është më mirë për Shqipërinë përkon me vlerësimet e kandidatëve të tjerë për anëtarësim në BE nga rajoni në lidhje me modelin e tyre të anëtarësimit në BE, Zeçeviq thotë se vendet e rajonit kanë pikëpamje të ndryshme për çështjen e të drejtave të vetos në BE. Ai jep shembullin e Kryeministrit malazez Milojko Spajiq, i cili tha se nuk do të donte që Mali i Zi të hynte në BE si një lloj anëtari i nivelit të dytë.

Zeçeviq kujton se ideja për të kufizuar mungesën e të drejtave të vendimmarrjes për pesë deri në dhjetë vjet, derisa të reformohet sistemi institucional i BE-së, ekzistonte brenda vetë BE-së dhe se Rama e propozoi atë sepse e di se problemi më i madh për BE-në është se pranimet e reja e ndërlikojnë rendin kushtetues të Bashkimit Evropian, i cili është po aq i ndërlikuar sa është.

Duke folur për situatat në të cilat anëtarët e ardhshëm të BE-së do të dëmtoheshin më shumë nëse do të ishin pa të drejtën e vetos, Zeçeviq thotë se anëtarët e BE-së me votën e tyre, me anëtarët e tyre të Parlamentit Evropian dhe me anëtarët e tyre të Komisionit, zakonisht lobojnë për vendime të caktuara, hyjnë në koalicione të caktuara kur marrin vendime dhe nxjerrin përfitime të caktuara nga kjo.

"Kur voton, jo vetëm që shpreh qëndrimin tënd për diçka, por merr pjesë edhe në tregtinë politike brenda Bashkimit Evropian. Thua, unë do ta mbështes këtë e atë, por me kusht që ta marr këtë e atë. Kur nuk ke të drejtë vote në Këshillin e Ministrave, nuk merr pjesë në atë dhe nuk ke asnjë peshë politike në atë proces", thekson drejtori i Institutit për Studime Evropiane.

Ai ilustron me shifra se çfarë do të thotë të jesh në BE dhe jashtë saj, dhe pohon se Serbia, si një vend jashtë BE-së, në rastin më të mirë mund të tërheqë çdo vit 500 milionë euro nga BE-ja për të financuar projekte të ndryshme, ndërsa nëse do të ishte anëtare, do të kishte 2.2 miliardë euro nga BE-ja.

"Dallimet janë të mëdha. Edi Rama thotë: ma jepni mua, nuk kam pse të vendos. Kjo është filozofia dhe llogaritja e tij: është më mirë për mua të marr dy miliardë në vit dhe të mos jem anëtar i plotë, sesa të jem jashtë Bashkimit Evropian sepse do të marr shumë më pak para, e megjithatë gjithçka që ndodh në Bashkimin Evropian më shqetëson ende duke pasur parasysh pozicionin tim gjeografik dhe politik në Evropë", përfundon Zeçeviq.