Binjaku: Shëndeti mendor në Shqipëri i lënë pas dore, vetëvrasjet po marrin përmasa shqetësuese

Ekspertja e sociologjisë dhe ligjëruese në Universitetin e Tiranës, Entela Binjaku, paralajmëron se fenomeni i vetëvrasjes në Shqipëri po merr përmasa shqetësuese, por shteti ende i kushton shumë pak rëndësi shëndetit mendor.

„Fenomeni i vetëvrasjes është mjaft shqetësues, jo vetëm për shkak të aktit tragjik, por edhe për shkak të shkaqeve që e sjellin dhe që duhet të trajtohen“, tha Binjaku për Kosovo online.

Ajo theksoi se ky problem përfshin grupe të ndryshme shoqërore dhe moshore.

„Shqetësimi është edhe më i madh sepse këtë akt e ndërmarrin si të rinjtë, ashtu edhe të moshuarit, si ata që jetojnë në fshat, ashtu edhe në qytet, të punësuar ose të papunë, njerëz të moshave të ndryshme, duke filluar nga puberteti. Vetëvrasje kryejnë edhe të moshuar, veçanërisht ata që kanë pasur një jetë aktive shoqërore dhe që kanë qenë të dobishëm për shoqërinë, por që papritur, në një moment të caktuar, ndihen të vetmuar, të braktisur, të pakuptuar dhe pa mbështetje“, theksoi ajo.

Sipas saj, edhe statistikat tregojnë një prirje shqetësuese.

„Shohim se numri i vetëvrasjeve në Shqipëri po rritet vit pas viti. Situata është serioze, sepse çdo vit kemi rreth 200 persona që kryejnë këtë akt. Një rritje e veçantë vërehet tek fëmijët në pubertet, gjë që lidhet me ndryshimet fiziologjike dhe hormonale, si dhe me impulsivitetin karakteristik për atë periudhë“, tha Binjaku.

Ajo shtoi se depresioni shpesh nënvlerësohet si shkak.

„Në historitë e jetës së njerëzve që i japin fund jetës së tyre, depresionin mund ta shpjegojmë si mungesë të kuptimit dhe vëmendjes nga shoqëria. Ky qëndrim e përkeqëson gjendjen e tyre deri në atë masë sa individi, në një moment të caktuar, mund të kryejë vetëvrasje“, tha ajo, duke shtuar se ka edhe vetëvrasje që kanë një histori më të gjatë dhe nuk ndodhin si akt i çastit.

Binjaku konsideron se Shqipëria duhet të ofrojë më shumë mbështetje institucionale për shëndetin mendor.

„Shoqëria jonë i kushton pak rëndësi cilësisë së jetës. Cilësia e jetës për njerëzit tanë lidhet kryesisht me punësimin, arsimin dhe mirëqenien ekonomike, por kjo nuk përkthehet domosdoshmërisht në mirëqenie mendore dhe shpirtërore. Së dyti, mendoj se ky mosvlerësim i shëndetit mendor nga shoqëria jonë ndodh sepse ai ende është peng i shumë paragjykimeve ndaj njerëzve që vuajnë nga probleme të shëndetit mendor“, tha bashkëbiseduesja jonë.

Ajo thekson se shërbimet psikologjike ekzistojnë, por janë financiarisht të kushtueshme, sidomos kur duhet të paguhen seanca të shumta trajtimi.

Për këtë arsye, sipas saj, është detyrë e institucioneve publike, veçanërisht e atyre shëndetësore, që në paketat e tyre të përfshijnë edhe mbështetje psikologjike.

„Shteti duhet t’u ofrojë qytetarëve konsultime ose shërbime të tjera psikologjike në kuadër të paketave bazë të shërbimeve shëndetësore, dhe kostot të mbulohen aq gjatë sa të jetë e nevojshme për pacientët. Njerëzit çdo ditë e më shumë janë të vetëdijshëm për rëndësinë e këtyre sesioneve dhe këshillimeve, por situata ekonomike i shtyn të heqin dorë prej tyre“, përfundoi Binjaku.