Gjokutaj: Nevojiten stimuj në të gjithë ekonominë për kthimin e emigrantëve

Eduard Gjokutaj, ekspert ekonomik dhe analist në kompaninë “Altax” në Tiranë, thotë për Kosovo online se nevojitet një paketë e plotë masash qeveritare për të inkurajuar kthimin e mërgimtarëve në Shqipëri dhe se prioritet duhet të jetë promovimi i stimujve fiskalë jo vetëm për bujqësinë dhe turizmin, por në të gjithë ekonominë.

Lidhur me thirrjen e kryeministrit shqiptar Edi Rama që emigrantët të kthehen në vend dhe të investojnë në të, si dhe njoftimin se së shpejti do të shpallë një program të ri të mbështetjes financiare për agroturizmin, Gjokutaj thotë se ky program ka ekzistuar edhe gjatë mandatit të tretë të Ramës, kur u premtua që çdo emigrant që të kthehet dhe të investojë në agroturizëm, të japë 5.000 euro.

Programi, thotë ai, është zbatuar pjesërisht dhe ka nxitur disi hapjen e agrobiznesit apo fermave turistike, por mendon se masat nuk duhet të fokusohen vetëm tek agroturizmi, por duhet të diversifikohen në të gjithë ekonominë.

“Nxitja e kthimit të emigrantëve dhe investimi i tyre në ekonomi kërkon një paketë të plotë masash të qeverisë, si në aspektin ekonomik, në atë fiskal dhe buxhetor, ashtu edhe në atë të kontratave apo të sigurisë ligjore. Këto probleme penguan integrimin e plotë të emigrantëve, të cilët u përballën me pengesa të mëdha burokratike dhe korrupsioni. Ata nuk kishin siguri ligjore për investimet e tyre. Nga ana tjetër, nuk kishte koordinim të duhur të nismave fiskale me subvencionet shtetërore. Ne si ekspertë këshillojmë që prioritet të jetë promovimi i stimujve fiskalë dhe rishikimi i stimujve fiskalë ekzistues. Gjithashtu duhet rishikuar strategjia shtetërore që këto stimuj fiskalë të mos jenë vetëm për bujqësinë dhe turizmin, sepse Shqipërisë i mungon në radhë të parë teknologjia për të pasur kapacitete më të mëdha ekonomike”, thotë Gjokutaj.

Stimujt fiskalë, nënvizon ai, duhet të lidhen me tatimin mbi të ardhurat për emigrantët që krijojnë biznese “start-up” dhe të ketë fleksibilitet më të madh në subvencione, të cilat nuk duhet të jepen në shuma të caktuara, por sipas nevojave të emigrantëve. Sipas tij, kompanitë e reja fillimisht kanë nevojë për mbështetje financiare deri në 50 për qind për kosto operative dhe financiare.

“Sigurisht që duhet të bëhen reforma ligjore dhe gjyqësore që të ofrojnë atë që i nevojitet investitorit në lidhje me zbatimin e kontratave, zbatimin e asaj që shkruhet në ligje dhe plotësimin e ligjeve me akte nënligjore, për të siguruar një emigrant që vjen për të investuar në vend me lehtësim jo vetëm në aspektin fiskal, por edhe të ketë siguri ligjore për investimet e saj. Kjo arrihet nëse ligjet nuk ndryshohen shpesh. Ne gjithashtu kemi nevojë për promovim më të mirë se ku dhe si duhet të investojnë emigrantët”, thotë Gjokutaj.

Ai thekson se edhe pse ekziston një “Dhomë e Diasporës” dhe disa organizata të tjera të lidhura me të, këto struktura duket se nuk kanë kapacitetet e duhura për t'u marrë me çështjen e kthimit të emigrantëve.

“Ka një problem tjetër që duhet zgjidhur dhe ka të bëjë me strehimin sepse jo gjithmonë kanë mundësi të vendosen diku. Kjo quhet “paketë e plotë ndihme”, thekson Gjokutaj.