Sokolaj: Shqipëria nuk ndërmerr asnjë iniciativë për të ndaluar rritjen e çmimeve

Shqipëria, sipas Granit Sokolaj, drejtorit ekzekutiv i qendrës për mbrojtjen e konsumatorëve „Alert“ nga Tirana, nuk po ndërmerr asnjë iniciativë për të ndaluar rritjen e çmimeve dhe me gjasë është një nga të paktat vende në Evropë që nuk ka as kategorinë bazë të ushqimit, çmimet e së cilës kontrollohen nga shteti.

Sokolaj thotë për Kosovo online se qytetarët në Shqipëri ankohen për rritjen e çmimeve, si dhe se të dhënat e Institutit të Statistikave për korrik 2025 – pasi të dhënat për gushtin ende nuk janë publikuar – tregojnë një rritje shqetësuese të çmimeve krahasuar me korrikun e vitit të kaluar.

„Nëse i referohemi të dhënave zyrtare të Institutit të Statistikave për korrik 2025, krahasuar me korrikun e një viti më parë, vetëm sektori i argëtimit dhe kulturës ka një rritje prej 7,7 për qind. Dikush mund të thotë pse më shqetëson argëtimi dhe kultura? Më shqetëson sepse është pjesë e jetës së qytetarëve, dhe kjo shumë njerëzve që kanë probleme ekonomike ua heq kënaqësitë e jetës. Nëse flasim për produktet ushqimore të përditshme, ushqimet dhe pijet joalkoolike janë shtrenjtuar me 3,2 për qind. Shërbimet telefonike janë rritur me 7,5 për qind krahasuar me korrikun 2024 për shkak të monopolizimit të tregut, pasi kemi vetëm dy kompani telefonike që merren vesh për çmimet, paketat dhe të ngjashme. Kjo është një situatë e pakëndshme për shqiptarët“, thotë ai.

Ai shton gjithashtu se dyshon për një abuzim masiv, pasi të dhënat e Institutit të Statistikave tregojnë se rritja e çmimeve të prodhimit në Shqipëri nga viti 2021 deri sot është vetëm 0,3 për qind, ndërsa rritja e çmimeve të produkteve ushqimore është 3,2 për qind, për argëtim dhe kulturë 7,7 për qind, ndërsa çmimet në kafene dhe restorante janë rritur me 2 për qind.

„Kemi të bëjmë me një rritje artificiale dhe abuzive të çmimeve“, vlerëson Sokolaj.

Ai thekson se, sipas raportit të Organizatës Botërore të Ushqimit, shqiptarët janë populli me nivelin më të ulët të ushqyerjes në Evropë.

"Paqushqyerja do të thotë që ata nuk marrin ushqim të mjaftueshëm. Është një çështje tjetër nëse flasim për paqushqyerje dhe probleme me cilësinë e ushqimit. Ajo që po them është se njerëzit nuk po marrin ushqim të mjaftueshëm. Kjo është vërtet e trishtueshme. Kemi çmime në rritje dhe kjo do të thotë që shqiptarët nuk kanë qasje të mjaftueshme në ushqim. Nga ana tjetër, ne jemi ndoshta një nga vendet e pakta në Evropë që nuk kemi një kategori bazë ushqimore, çmimet e së cilës kontrollohen nga shteti. Shqiptarët as nuk e kanë idenë se çfarë supozohet të jenë ato mallra bazë. Ne themi 'bukë', por mallrat bazë përfshijnë edhe karburantin për ngrohje, produktet e higjienës...Është e paimagjinueshme që njerëzit të mos jenë në gjendje të blejnë detergjentë për higjienë në vitin 2025. Kjo nuk është aspak një situatë normale për qytetarët", thotë Sokolaj.

E vetmja gjë që nuk është shtrenjtuar, thotë ai, është rryma.

Duke theksuar se Shqipëria nuk po merr asnjë iniciativë për të parandaluar rritjen e çmimeve, ai kujton se gjatë pandemisë së koronavirusit, Maqedonia e Veriut urdhëroi dyqanet, tregjet dhe supermarketet të ngrinin çmimet për një periudhë tre-mujore, sepse gjatë pandemisë pati një rritje masive të çmimeve në të gjithë botën.

"Ndoshta iniciativa maqedonase ishte diçka e vogël, por ishte e dobishme për konsumatorët. Nuk ka iniciativa të tilla në Shqipëri. As për kontrollin e abuzimit me çmimet dhe hapjen e tregut. Për shembull, sot në Shqipëri tregu i frutave dhe perimeve është monopol. Produktet shkojnë në dy ose tre tregje, ku çmimi rritet në mënyrë fiktive dhe konsumatori i blen ato dhjetë herë më shtrenjtë sesa i shet fermeri që prodhon fruta dhe perime", thekson bashkëbiseduesi ynë.

Sipas tij, nuk ka politika shtetërore për subvencionimin e sektorëve të ndryshëm të ekonomisë që ndikojnë në çmimin në treg, ndërsa shumë vende të tjera në rajon kanë një politikë të tillë.

"Maqedonia e Veriut e ka, Kosova e ka, besoj se Serbia e ka sepse buxhetet e Serbisë për subvencione, të paktën në bujqësi, që nga dy ose tre vjet më parë, janë më shumë se 500 milionë euro. Sot ato duhet të jenë më të larta, dhe kjo lidhet drejtpërdrejt me prodhimin vendas dhe ushqimin. Ne nuk kemi një vendim qeveritar që përcakton se cilat produkte janë të nevojshme për qytetarët dhe më pas ul taksën e vlerës së shtuar për ato produkte. Të paktën vetëm për këto. Kosova e ka këtë taksë prej 6 përqind, Maqedonia 5 ose 6 përqind. Ne kemi 20 përqind", thekson Sokolaj.