Dita e Përkujtimit në Prishtinë: Ky është një vend torturash ku as të vdekurit nuk gjejnë paqe

Në varrezat ortodokse në Prishtinë, në mëngjesin e sotëm dhjetëra serbë nga ky qytet, por edhe ata që që nga viti 1999 nuk jetojnë më aty, vizituan varret dhe ndezën qirinj për anëtarët e familjeve ose miqtë e tyre që prehen atje. Edhe pse varrezat janë pastruar dhe disi sistemuar, një numër i madh i varreve mbetet i dëmtuar dhe i përdhosur.

Çdo vit gjithnjë e më pak serbë vijnë për Ditën e Përkujtimit në Prishtinë, ndërsa ata që pas vitit 1999 janë vendosur në vendbanime përreth, nuk e humbasin rastin për të vizituar varret dhe për të ndezur një qiri.

Gjurgja Drmonçiq nga Prishtina thekson se varrezat ortodokse të qytetit janë një pamje e tmerrshme.

„Ky është një vend i shenjtë ku janë thyer dyert, dritaret e kapelës sonë të bukur që e ndërtuan paraardhësit tanë, e më pas u bombardua nga bombarduesit, e vandalët vazhduan ta shkatërrojnë më tej. Në vend që bashkësia ndërkombëtare, KFOR-i, UNMIK-u dhe të gjitha organizatat e tjera t’i kushtonin vëmendje popullit tonë të shenjtë, paraardhësve tanë, këtu prehen heronjtë tanë, kjo është shtëpia e tyre e përjetshme, e qetë, ashtu e kemi konsideruar, si një vend pushimi e qetësie, por tani është shndërruar në një vend torturash, ku as ata nuk kanë paqe, as ne. Ata janë të poshtëruar, të turpëruar dhe të nënvlerësuar,“ tha Drmonçiq.

Miodrag Simiq nga Uglari thotë se në përkujtimet në Prishtinë çdo vit takohen të njëjtit njerëz.

„Varrezat janë pastruar dhe duken siç duhet, vetëm duhet të rindërtohen monumentet e shkatërruara dhe të riparohet kapela, kam dëgjuar se edhe ajo tjetra është dëmtuar. Siç e shihni, dita është e bukur, por njerëz s’ka, si gjithmonë, vijnë të njëjtët, nuk e di nëse të tjerët kanë frikë apo s’kanë kohë,“ tha Simiq.

Branko Stojkoviq shton se varrezat në Prishtinë tani janë në gjendje të pranueshme, gjë që, siç thekson ai, nuk mund të thuhet për vendet e tjera në Kosovë nga të cilat serbët janë dëbuar.

„Këto varreza janë në gjendje të mirë në krahasim me disa të tjera që ndodheshin në mjedise serbe. Por njerëzit nuk vijnë, s’ka kush të kujdeset. Kur dikush vjen, secili mirëmban vetëm varrin e vet,“ tha Branko Stojkoviq.

Sllavica Rakiq, e cila vizitoi varret e prindërve të saj, shprehu mirënjohje që pati mundësinë të ndizte një qiri.

„Është e dhimbshme, por ç’të bëjmë, kështu është. Më parë kishte më shumë njerëz, edhe tani ka, por çfarë është kjo, dy a tre veta, disa gjithsej. Sot më duket se janë pak më shumë se herën e kaluar, takova dy-tre veta dhe u ktheva,“ tha Rakiq.

Parohu i Prishtinës, ati Stanisha Arsiq, theksoi se varrezat janë në gjendje më të mirë krahasuar me vitet e kaluara.

„Edhe sot, në përkujtimet e Mitrovicës, kemi ardhur në varrezat e Prishtinës për t’u lutur për shpirtin e të parëve tanë, të afërmve, vëllezërve e motrave të ndjerë, si dhe për të gjithë besimtarët, të njohur e të panjohur, që prehen këtu. Fatkeqësisht, ju jeni dëshmitarë, si edhe unë, se çdo vit vjen gjithnjë e më pak njerëz. Nuk do të flas me numra, por besimtarët që vizitojnë varrezat po pakësohen,“ tha ati Stanisha.

Arsiq vuri në dukje edhe punimet ndërtimore pranë varrezave ortodokse.

"Kemi disa punime që po kryhen këtu pranë varrezave ortodokse serbe në Prishtinë, dhe është një lloj rruge ose hekurudhe që kalon menjëherë pranë varrezave, kështu që gardhi në anën e poshtme është hequr, por nuk është restauruar, gjë që mund ta shohim vetë, se ka disa varre, të cilat janë pranë vetë gërmimit, dhe tashmë janë në prag të shembjes. Me anë të kësaj i bëj thirrje publikut dhe njerëzve në Prishtinë që janë përgjegjës, që ta restaurojnë gardhin sa më shpejt të jetë e mundur dhe ta riparojnë atë sa më shpejt të jetë e mundur në mënyrë që varret të mos shemben."

Prifti shtoi se prej disa vitesh nuk ka organizime të përbashkëta për të ardhur në përkujtimet.

„Mesazhi im për njerëzit tanë të zhvendosur nga Prishtina, që kanë të varrosur të afërmit e tyre këtu, është që të paktën për përkujtimet të vijnë dhe të ndezin një qiri për shpirtin e të parëve të tyre,“ përfundoi prifti.