Dëshmia e Dragica Bozhaniqit: UÇK-ja i mori të gjithë serbët nga Opterusha në korrik 1998

Dragica Božanić
Burim: Kosovo online

Dragica Bozhaniq, ish-i burgosur e UÇK-së në Kosovë, djali i mitur i së cilës, Nemanja, bashkëshorti Mladen, dhe të afërmit e së cilës u rrëmbyen dhe u vranë, sot dëshmon në Gjykatën Speciale në procedurën kundër Hashim Taçit, Kadri Veselit, Rexhep Seljimit dhe Jakup Krasniqit. Ajo në gjykim tha se ishte burgosur në fshatin Zoçishtë me gra nga fshati i saj dhe fshatrat përreth dhe se nuk kishin informacion për të afërmit e tyre.

Bozhaniq tha se bashkë me të ishin ndaluar edhe njerëzit nga fshati i saj Opterush, dhe e pyetur nëse ishin pjesëtarë të policisë serbe apo të ushtrisë, ajo theksoi se ata ishin njerëz të angazhuar në bujqësi dhe civilë. 

Siç tha ajo, të gjithë burrat u morën nga UÇK-ja në korrik të vitit 1998 dhe nuk kishte asnjë konflikt para 17 korrikut, kur ndodhi sulmi i parë nga UÇK-ja.

"Jo, nuk ka pasur luftime deri atë ditë, deri në datën 17 apo 18 kur ne jemi sulmuar, pastaj luftimet kanë zgjatur nga një  deri në mëngjes. Para kësaj nuk kemi pasur luftime", tha ajo.

Ajo kujton se fshati i saj ishte kryesisht i banuar nga shqiptarë. Sipas saj, shtëpitë e tyre ishin 260 kurse ato serbe rreth 10.

Siç tha ajo, shqiptarët dhe serbët takoheshin çdo ditë në terren dhe dikur kishte respekt mes tyre. Ata shmangnin njëri-tjetrin në rrugët e ngushta për të lënë makinat të kalonin.

Mirëpo, ajo shton se me kalimin e kohës, me rritjen e tensioneve, shqiptarët dhe serbët dalëngadalë pushuan së shoqëruari. Gjatë prezantimit të saj, Bozhaniq tha se bashkëshorti i saj i ndjerë ishte një burrë i mirë dhe se para sulmit të UÇK-së ai shoqërohej edhe më shumë me Shqiptarët sesa me Serbë.

"Burri im ishte njeri i mirë dhe më shumë shoqërohej me Shiptarët se sa me Serbë, dilte nëpër dyqane dhe me këdo që ishte, ishte me të. Të gjithë e dinë këtë," tha ajo.

Duke iu përgjigjur pyetjeve për djalin e saj Nemanja dhe kushëririn Zlato Bozhaniq, ajo tha se të dy nuk ishin në fshat kur ndodhi sulmi.

“Burri im vullnetarisht e ka dërguar djalin ushtar në fshat me 24 qershor, kështu ka qenë, kryen ushtrin dhe pastaj martohesh. Zlatko Bozhaniq ishte mercenar ushtarak në Prizren sepse nuk kishte punë si Edukator. Ai nuk ishte ushtarak, por ushtarak, mercenar dhe këtë e dinë të gjithë në fshatin tonë”, tha Bozhaniq.

Duke folur për burgimin në Zoçishtë, Bozhaniq tha se asnjëra nga gratë me të cilat ishte burgosur nuk i është shpjeguar pse janë burgosur dhe se shqiptarët u kanë thënë “nuk ju kemi sjellë këtu për t'ju vrarë, po të donim do tju vitëshmi në oborr”.

"Ata nuk na thanë asgjë më shumë. Ne ishim ende të mbyllur në atë shtëpi. Kishte të rinj të armatosur dhe një grua ishte me ne dhe kështu na thanë kur na morën," tha ajo.

Ajo ka thënë se burrin e saj e ka parë për herë të fundit në vendin Peçani, kurse ajo ishte e burgosur me gra të tjera nga fshati i saj dhe fshatrat përreth.

“Në Zoçishtë kemi qëndruar dy netë në manastir dhe natën e dytë është sulmuar manastiri. Një predhë ka rënë në cep të dhomës së gjumit të murgut. Murgu na ka thënë se duhet të dorëzohemi, kemi varur një çarçaf të bardhë dhe kemi thënë “Dorëzohemi”, na çuan në qendër dhe na çuan në fshatin Smetisht, ku na morën në pyetje një nga një. Na shikonin, nuk na lanë të lëviznim”, tha Bozhaniq.

Një nga gratë që takoi në robëri ishte Sllavica Bandzhiq, e cila, sipas Bozhaniqit, i tha se derisa ishte në Peçan, ajo zbriti në bodrumin e shtëpisë ku ishin burgosur burrat dhe u ul.

"Ajo zbriti në bodrum dhe i pa burrat dhe tha se ishin në kashtë në dysheme. Ajo pa burrin e saj, djalin tim, gjithsej tetë burra tanë ishin atje," tha ajo.

Gjithashtu, Bozhaniq tha në gjyq se në vitin 1998 ajo u takua me kushërirën e saj Petra Kostiq në manastirin e Zoçishtës. E pyetur nga gjykata se çfarë kanë biseduar gjatë takimit, ajo ka thënë se kanë qenë të frikësuar dhe kanë qarë.

“Kur më pa, ajo qau për atë që na kishte ndodhur. Ne qamë, çfarë të bëjmë tjetër, u ngushëlluam. Ajo tha se ata ishin marrë dhe se në mesin e pjesëtarëve të UÇK-së kishte njerëz që i njihte nga fshati i tyre. Më tha se kishte më shumë frikë për djemtë e saj. Më tha se në Retimlje ishin arrestuar nga persona të cilët ishin edhe me uniformë edhe me rroba civile.E njëjta gjë ishte edhe me ata që na morën nga fshati I jonë”, tha ajo.

Bozhaniq tha se fatin e saj dhe gjithçka që i ka ndodhur në robëri ia ka treguar kushërirës së saj Olgica Bozhaniqit, e cila jetonte në Rahovec.

“Kur u takuam për herë të parë, i tregova asaj historinë time dhe ajo e di të vërtetën time”. I thashë gjithçka, ajo ishte e arsimuar dhe e zgjuar dhe mendova se ishte personi i duhur për të ditur për këtë. Ajo mban shënim të gjitha këto edhe pse nuk është dëshmitare. Ajo na përfaqëson përmes Asociacionit, ia kam lënë asaj dhe unë jam dëshmitare”, tha Bozhaniq.

Sipas saj, Olgica Bozhaniq ka tentuar të marrë informacione për personat e zhdukur dhe sot po merret me të.

Gjatë marrjes në pyetje të përfaqësuesit të viktimave, avokati britanik Simon Los, Dragica Bozhaniq ka theksuar se pas atyre ngjarjeve nuk ka mundur asnjëherë të kthehet në Kosovë.

“Jo nuk ishte e mundur të kthehesha, pas një aksidenti të tillë, çfarë do të prisja më tej në mesin e Shiptarëve, nuk kishte rrugë kthimi, shumë gjëra të shëmtuara ndodhën, nuk do të kthehesha kurrë”, tha ajo.

Bozhaniq tha se me sa mban mend të gjithë paraardhësit e saj kanë lindur dhe janë rritur në Kosovë dhe para luftës ajo e konsideronte Kosovën shtëpinë e saj.

Bozhaniq e cilësoi jetën para luftës si normale, të mirë dhe të lumtur dhe tha se të jetosh me fqinjët shqiptarë ishte njësoj si me fqinjët serbë.

“Jeta ka qenë normale, veç se ne nuk jemi të një feje, por jemi shoqëruar, urojmë festat, ato Pashkët për ne, ne për ta Bajramin. Dhe kur u martova, shkova në një fshat tjetër, i njëjti i përzier dhe kështu vazhduam. Vjehrri im ishte burrë i mirë, të gjithë e respektonin, për shkak të tij u ngritëshin të moshuarit që unë të ulesha në autobus”, tha Bozhaniq.

Siç thotë ajo, që nga zhdukja e djalit dhe burrit, ajo ka ndryshuar krejtësisht, nuk është më i njëjti person dhe mbesa e saj, e cila ka lindur në një aksident, i jep forcë të luftojë për të vërtetën.

“Ndoshta ajo ma ka shpëtuar mendjen që edhe pas 25 vitesh të jem i fortë dhe të kërkoj djalin dhe burrin tim dhe gjithë të tjerët që kanë vuajtur. Nuk është e lehtë, është e vështirë, nuk do ia uroja asnjë prindi atë që më ndodhi. Kur ata ma morën djalin, ma morën gjysmën e zemrës, do të vdes me të, dhe fryma e fundit do të jetë për djalin tim dhe burrin tim, po shkoj në fund të botës vetëm për të vërtetën, nuk them asgjë kjo është e keqe, kjo nuk është, kam thënë atë që më ka vështirësuar, që më ka lënduar më shumë”, tha Bozhaniq.

Siç thekson, pesë vite pasiguri janë shumë, e lëre më 25.

“Asnjë nga fqinjët nuk ka pasur forcë të thotë se janë vrarë - ata janë aty, shko merri. Nuk ishim njerëz të këqij, nuk kishim grindje me askënd, ndihem në faj që ndodhi kështu, mund të vinin të thoshin shko, lëri gjithçka dhe shko, në vend që na murrën fëmijët e vegjël që nuk kanë shkuar as në shkollë. Djali im ishte 16 vjeç", tha ajo.

Bozhaniq, siç tha ajo, nuk ka jetuar në Kosovë që kur u lirua pas kidnapimit. Më pas, siç thotë ajo, i kanë thënë se do të shkojë në Serbi dhe se nuk ka çfarë të kërkojë në fshatin e saj në Kosovë.

"Jetova për të ardhur këtu dhe nuk do të heq dorë nga e vërteta sa të jem gjallë. Do të vdes me dhimbjen time", tha Bozhaniq.

Përndryshe, Dragica Bozhaniq para tri viteve ka thën për mediat se ishte informuar në vitin 2006 se eshtrat e Mladenit dhe Nemanja Bozhaniq ishin gjetur dhe se "ajo i mori eshtrat e tyre nga vendkalimi Merdare dhe i varrosi në Orlovaça të Beogradit", por se ajo nuk besonte se ata ishin. Siç tha ajo atëherë, "ajo ia la Zotit".