Baraliu: Propozimi europian përmban më shumë se sa parashikonin dy marrëveshjet e mëparshme për BKS

Profesori i së drejtës kushtetuese Mazllum Baraliu theksoi se opozita në Kosovë, por edhe opinioni publik, kundërshtojnë formimin e BKS-së dhe shtoi se me propozimin evropian serbët në Kosovë marrin autonomi, e cila, sipas tij, është shumë më tepër se sa ishte paraparë në marrëveshjet e Brukselit të vitit 2013 dhe 2015.

Baraliu tha për Kosovo online se kryeministri i Kosovës Albin Kurti po fajësohet për dështimin, sepse ai e ka pranuar BKS.

“Ajo që thotë opozita është më së shumti opinion i opinionit publik. Tani atmosfera është e tillë që fajësohet kryeministrit për dështimin, sepse ka lejuar që çështja qendrore e Aneksit të jetë zbatimi i Bashkësisë së Komunave Serbe. Është e qartë se një disponim i tillë ka ekzistuar më parë, këtë 10 vitet e fundit një përqindje e madhe e opozitës, e cila tani është në pushtet, si dhe partitë e tjera kanë qenë kundër Bashkësisë”, tha Baraliu.

Baraliu theksoi se në Kosovë ka një disponim të vazhdueshëm kundër BKS-së, dhe se në seancën e Kuvendit partitë opozitare kanë kritikuar Kurtin dhe kanë kundërshtuar qëndrimin se ai duhet të pranojë jo vetëm BKS, por sipas tyre edhe më shumë se kaq.

Ai gjithashtu siguron që propozimi evropian të përmbajë më shumë se sa ishte rënë dakord për BKS në marrëveshjet e mëparshme.

“Fatkeqësisht, teksti i planit evropian është i dykuptimshëm, është një përpilim thjesht diplomatik i një dokumenti që nuk mund të interpretohet në të gjitha detajet e tij. Por është e qartë se ka më shumë se Bashkësie, sepse në dy nene të marrëveshjes dhe planit shtesë për zbatim ka dispozita që theksojnë vetëvendosjen, pra është e qartë se në tekst ka diçka më shumë nga ajo që ishte paraparë për Bashkësinë në dy marrëveshjet e mëparshme të vitit 2013 dhe 2015”, tha Baraliu.

Sipas fjalëve të tij, edhe pse Kurti thotë se nuk kishte zgjidhje tjetër për ta pranuar planin evropian, opozita në Kosovë është shumë e vendosur që të mos e pranojë atë plan.

Siç ka thënë ai, opozita është e pakënaqur edhe me statutin që ka marrë Kisha Ortodokse Serbe përmes propozimit evropian.

“Qendra e planit është Bashkësia, por jo vetëm kaq, ai përmban një aspekt që ka të bëjë me statusin e KOS-së, prandaj ka pakënaqësi në Kosovë, jo vetëm në opozitë, por edhe në opinionin publik”, theksoi Baraliu.

Baraliu beson se në planin evropian nuk ka njohje të pavarësisë së Kosovës nga Serbia.

“Sipas këtij teksti rezulton se po kthehemi në fillim, kështu u interpretua nga opozita, nuk ka asnjë progres. Serbia në Kushtetutën e saj e ka Kosovën si pjesë integrale të vendit dhe mund ta përdorë këtë, dhe nëse propozimi thotë pavarësi territoriale, sovranitet dhe integritet, atëherë Serbia mund t'ia atribuojë vetes me Kosovën si pjesë integrale, dhe në anën tjetër në fillim të propozimit evropian u tha se po heqin dorë nga statusi, kështu që ka shumë interpretime të ndryshme, por të dyja palët janë të pakënaqur”, tha Baraliu.

Ai shtoi se negociatat po shkojnë rrotull, dhe se nuk sheh qëndrim serioz të asnjë pale për të shkuar më tej, dhe theksoi se bashkësia ndërkombëtare po përpiqet të bëjë një lëvizje për shkak të situatave gjeostrategjike.

“Bashkësia ndërkombëtare po shkon drejt organizimit të dialogut në drejtim të zgjidhjes së disa çështjeve që janë në marrëveshjen kryesore dhe në aneksin shtesë. Kosovës i është dhënë detyrë që brenda 30 ditëve të formojë Komisionin, i cili do të jetë i përbashkët dhe ka shumë ndërthurje dhe shumë formulime të diskutueshme, sepse i gjithë plani është i përbërë nga pjesë që janë mjaft mekanike. Ka kërkesa nga të dyja palët, ka shumë kërkesa nga Serbia që janë pranuar dhe sigurisht që edhe Kosova ka kërkesat e veta. Tani asnjëra palë nuk ka mundësi të ndalet dhe të refuzojë atë që ka pranuar”, tha Baraliu.

Siç ka thënë Baraliu, Kurti dhe Vuçiq nuk do ta kishin pranuar propozimin nëse do të kishin mundësi të refuzonin.

“Nuk shoh një angazhim serioz, sepse secila palë ka arsyet e veta për mospranimin e diçkaje dhe komuniteti ndërkombëtar me këtë qasje ka bërë edhe këtë herë një gabim, sidomos BE, e cila vazhdimisht po gabon në Ballkan. Në këtë mënyrë nuk mund t'i detyrojë apo t'i bindë palët që të arrijnë diçka”, tha Baraliu.

Megjithatë, ai beson se marrëdhëniet në mes të Serbisë dhe Kosovës do të shkojnë një hap më tej vetëm nëse bashkësia ndërkombëtare ia del me detyrim, dhe nëse kjo nuk ndodh, siç thotë, do të jetë status quo, edhe pse bashkësia ndërkombëtare është e interesuar për qetësimin e tensioneve në Ballkan.

Baraljiu shtoi se çështja e targave, kthimi i serbëve në institucione dhe zgjedhjet në veri të Kosovës nuk janë përfshirë në marrëveshjen për normalizimin e marrëdhënieve, duke gjykuar se janë shumë të rëndësishme për funksionimin e institucioneve në veri.

“Dhe kjo është një pikë që nuk është përfshirë në marrëveshje, çështja e targave nuk është përmendur, as zgjedhjet, as kthimi i serbëve në institucione. Ne shohim që Lista Serbe nuk do të marrë pjesë në zgjedhje edhe pas takimit në Bruksel dhe Ohër. Është një çështje e rëndësishme e demokracisë. Nëse Kosova mburret me demokraci, atëherë ato zgjedhje duhet të mbahen, dhe përfaqësuesit e serbëve duhet të marrin pjesë edhe në hartimin e statutit të Bashkësisë, sepse Bashkësia është aty, përveç autonomisë, sepse në planin evropian thuhet se të gjitha marrëveshjet nga Brukseli duhet të zbatohen në mënyrë të vlefshme dhe obligative”, tha Baraliu.

Baraliu shtoi se funksionimi i institucioneve është një çështje e rëndësishme dhe theksoi se edhe Serbia duhet të ngrihet për demokracinë, sepse është e nevojshme që serbët nga Kosova të jenë pjesëmarrës aktivë në procese.