Sherifi nga Alberta Vlladan Stoilkoviq: Beteja e Koshares është beteja e dytë e Kosovës

Sherifi në qytetin kanadez të Albertës dhe ish-pjesëtari i Brigadës së 63-të të Parashutës së Forcave të Armatosura Vlladan Stoilkoviq, i cili si pjesë e kësaj njësie mori pjesë në betejat në Kosharë nga 11 prilli deri më 3 qershor, thotë se për të beteja për Kosharen ishte beteja e dytë e Kosovës në të cilën një grup të rinjsh pa mjekër treguan se si duhet mbrojtur dhe dashuruar vendi.

“Për mua beteja në Kosharë është padyshim beteja e dytë e Kosovës. Beteja ku treguam, ku treguan një grup të rinjsh pa mjekër, si të mbrohemi dhe si ta duam atdheun, ku treguam se i dolëm përballë një armiku shumë më të fortë, në numër, me armë... Ne treguam se askush nga ne nuk donte të lëvizte as edhe një metër. Prandaj është një betejë që patjetër duhet të futet në tekste shkollore, për t'u treguar brezave të rinj se si ta duan dhe ta mbrojnë vendin”, thotë Stoilkoviq.

Ai thotë se njësia e tij, Brigada e 63-të e Parashutës, ka mbërritur në Kosharë më 11 prill.

“Na u deshën pesë-gjashtë orë për t'u ngjitur sepse rruga ishte e vështirë dhe kërkuese. Teksa u afruam, pamë pajisje të shpërndara, pjesë që ushtria la pas në nxitimin e parë sepse sulmi ndodhi më 9 prill. Nga kjo mund të konkludojmë se na pret një luftë serioze dhe e vështirë. Në majë, matanë livadhit të Shabanit, kam hyrë në luftë në orën 05:20 dhe kam qenë aty deri më 3 qershor kur jam plagosur”, thotë Stoilkoviq.

Ai thotë se koha më e vështirë për të ka qenë 10-11 maj, kur zona e Kosharit ishte mbuluar me bomba thërrmuese.

Atë mbrëmje, kujtoi ai, ata po përgatiteshin për një sulm në pozicionet e armikut rreth Kokës së Majave, prandaj atyre iu shtua një grup prej 80 deri në 100 ushtarësh.

“Ndërsa majori na jepte udhëzime për atë veprim, filloi sulmi me bombë thërrmuese. Pashë shkëndija që fluturonin në të gjitha drejtimet dhe një zë që i ngjante zhurmës së qeve. Kisha ndjesinë se trupi më notonte rreth njëzet centimetra mbi tokë dhe se shpërthimet më lëviznin majtas-djathtas”, thotë Stoilkoviq.

Kur gjithçka ra në heshtje, ai pa skena të ngjashme me ato të filmave horror.

“Në anën e majtë nuk kishte më bunker ku rrinim. Një ushtar ishte i vdekur pranë tij. Tjetri u ngrit dhe kur e pyeta nëse ishte mirë, ai u përgjigj: 'Nuk kam gisht'. Ne vrapuam te i treti që po kollitej dhe po pështynte gjak. Kur e kthyem, pamë se ishte goditur nga copëza në formë djathi. Ai tha: "Nëna ime, unë vdes". Dhe aty dha frymën e fundit. Ia mora përkrenaren atij ushtarit të vdekur sepse e imja u largua nga shpërthimet. Duke bërë rrugën tonë, pamë dhjetë ushtarë të vdekur dhe një të ulur. Nuk kishte këmbë dhe pushkën e futi nën mjekër. Mendoj se tha: “Nëse nuk kam këmbë, ç’dobi më ka jeta” dhe qëlloi... Tërë atë natë ne i çuam të plagosurit dhe të vdekurit në rrëzë. Rreth nesh nuk kishte më pemë, gjethe, degë... Toka ishte aq e lirshme, e butë, si ajo ku mbillen lulet. Kur zbardhi pashë se rruga që kishim për të çuar shokët ishte e mbuluar me gjak. Dukej sikur dikush kishte mbyllur rubinetin dhe rridhte një rrymë gjaku. Binte borë, gjithçka dukej. Uniforma ime ishte aq e lagur me gjak, saqë isha i lagur i gjithi me gjak. Padyshim që për mua është një nga ngjarjet, nëse jo më të vështirat”, thotë Stoilkoviq.

Ai u plagos dhjetë ditë para përfundimit të luftës, më 3 qershor 1999.

Ai shpjegon se atë mëngjes ai dhe dy shokët e tij u urdhëruan të vëzhgonin skajin e djathtë të një pylli në kufirin me Shqipërinë.

“Ata na panë para se ne t'i shihnim ata. Pashë një ushtar të shtrirë me uniformë të zezë dhe një tjetër që qëndronte mbi të. Gjëja e fundit që mbaj mend është të shoh fuçitë e pluhurit nga tyta e tij dhe duke rënë nga forca e goditjes dhe duke parë çizmet e mia. Më qëlluan në kokë. Më ka thyer helmetën dhe më ka bërë një prerje në kokë”, thotë ai.

Ai thotë se në fillim shokët e tij menduan se kishte vdekur. Vetëm kur mbaroi përballja me armikun, ata erdhën për të dhe e kuptuan se ai ishte ende gjallë.

“Besoj thellë se ajo helmeta e ushtarit që vdiq më shpëtoi jetën. Mburoja rreth helmetës ishte shumë më e ngushtë, kështu që helmeta ime ishte mbi pozicionin e synuar. Kjo më shpëtoi”, deklaron pajtueshëm Stoilkoviq.

Pas luftës, ai punoi si shitës në Beograd për disa vite dhe më pas shkoi në Kanada me gruan e tij. Atje, që nga viti 2016, ai është sherif në Alberta.

“Të jesh anëtar i ligjit në Kanada është një privilegj dhe në të njëjtën kohë një punë shumë e vështirë dhe e përgjegjshme. Kjo punë këtu mbart përgjegjësi dhe rrezik të madh në rrugë, por është pak më ndryshe se në Serbi. Këtu, gjërat shpalosen fjalë për fjalë si në një film. Sigurisht, ai ka privilegje, sidomos status në shoqëri, në komunitetin serb, në kishë. Më vjen shumë mirë që mund të ndihmoj njerëzit tanë që janë këtu”, thotë Stoilkoviq.

I pyetur se sa kanadezët në përgjithësi i dinë ngjarjet në Kosovë, e veçanërisht në Kosharë, ai shpjegon se ata përgjithësisht mendojnë se Serbia është Kiberi, prandaj habiten kur kuptojnë se nuk është ashtu.

Ai shton se ka rezultuar se eprori i tij në polici ka qenë dikur, në vitin 1993, në forcat e Unprofor-it në Kroaci dhe se ka qenë ndër pjesëtarët e kontingjentit kanadez që parandaloi krimin ndaj serbëve në xhepin e Medaçit.

“Kur u takuam, ai më tha diçka që më kënaq sot: “Serbët ishin të vetmit që respektuan marrëveshjen e dhënë nga të tre palët ndërluftuese në Xhepin e Medaçit”. Por shumë kanadezë nuk e dinë se çfarë ndodhi. Ata nuk dinin as për betejën më të madhe të Kanadasë që nga Lufta Koreane, dhe kjo ishte pikërisht beteja në Xhepin e Medaçit. Filmi 'Lufta e fshehtë Kanadeze' u realizua për të. Ajo njësi që i ndaloi kroatët të kryenin krime lufte mori Urdhrin e Nderit të Luftës dhe Medaljen për Guxim personalisht nga Mbretëresha dhjetë vjet më parë”, shpjegon Stoilkoviq, i cili vendosi të kthehej në Serbi me familjen e tij vitin e kaluar.

“Kanadaja është një vend i mirë, por Serbia është padyshim më e mirë. U ktheva në Serbi për një arsye të thjeshtë: për gruan dhe fëmijën tim. Ne duam ta rrisim fëmijën sipas standardeve serbe, të rritet aty ku janë gjyshërit, daja dhe tezja... dhe ne jemi vetëm këtu. Në 10-12 vitet e fundit ne shohim progres në vend dhe duam ta ngremë këtë Serbi. Një ditë më parë, djali im më thirri në telefon nga shkolla dhe më tha: 'Babi, a mund të ndaj një meze të lehtë?' "Është e ndaluar në Kanada, ashtu si përqafimi, "high-fiving"," thotë ai.

Ai shton se aktualisht janë të preokupuar me problemet e zakonshme të jetës, por ka besim se gjithçka do të përfundojë mirë.

“Gruaja ime ka mbaruar Shkenca Politike dhe është pak e vështirë me punësimin e saj, kemi aplikuar në disa vende, deri tani pa sukses. Por do të shohim, shpresojmë se do të jetë në rregull. Në fund të fundit, Serbia është vendi ynë, unë kam luftuar për atë vend. Ne definitivisht nuk po shkojmë askund nga Serbia”, përfundon Stoilkoviq.