Zhupiq: Kosharja ka mbrojtur kokëfortësin serbe dhe vëllazërin e kufitarve

Dimitrije Zhupiq, ish-pjesëtar i batalionit të 53-të kufitar dhe një nga rojet kufitare që e kaloi tërë luftën në Kosharë, vlerëson për Kosovo online se kujtimet e kësaj beteje nuk janë zbehur ndër vite dhe se këtë kullë vrojtimi e ka mbrojtur kokëfortësia serbe dhe vëllazëria e rojeve të kufirit.

“Njohja e terrenit, kokëfortësia dhe vëllazëria serbe. Ne e inkurajonim njëri-tjetrin sepse dikur ishte që nëse largohesh nga pozicioni, ajo hapësirë ​​mbetet bosh, pasi ishim 10-15 metra larg njëri-tjetrit. Nëse largoheni, atëherë dikush mund të kalojë, mund t'ju afrohet nga pas. Kjo është arsyeja pse i besoni më shumë atij që keni pranë. Ai ishte vëllai dhe motra juaj, nëna dhe babai juaj, gjithçka. Atë vëllazëri e ruajmë edhe sot e kësaj dite, rrimë, shihemi çdo vit, organizojmë tubime. Kjo na mban”, thotë Zhupiq.

Ai thotë se kujtimet e luftës nuk janë zbehur as pas 25 vitesh dhe se përvjetorët janë një periudhë kur ai, si dhe bashkëluftëtarët e tij, rijetojnë gjithçka që kanë përjetuar pikërisht në kufirin me Shqipërinë në vitin 1998 dhe sidomos gjatë luftës së vitit 1999.

“Nga 24 marsi kur fillon, atëherë gjithçka kthehet, kujtohesh çdo ditë, gjithnjë e më shumë. Pastaj kur të kalojë dhe zgjat deri në maj-qershor dhe më pas ulet, kështu që je i qetë për gjashtë muaj dhe gjithçka shkon ashtu. Kjo është edhe e mirë edhe e keqe në një farë mënyre. Për fat të mirë, ne takohemi shpesh. Jemi pesë-gjashtë beogradas dhe pastaj flasim. Dhe sado që të ulemi në një lokal dhe të pranojmë të mos flasim për Kosharin, por për makinat, futbollin, femrat... mjafton që dikush të përmend një detaj nga Koshari, ai automatikisht kalon dhe fillon historia për Kosharin. përsëri. Është një valvul. Pastaj fryn avull dhe është shumë më e lehtë për ty”, thotë Zhupiq.

Ai shpjegon se lufta la pasoja për shumë njerëz.

“Ka djem që kanë filluar të pinë, e gjithë kjo ka pasojat e saj. Edhe ne i kemi, por hamendësoj që i fshehim me mjeshtëri ose është diçka tjetër”, tregon ai.

I lindur në Beograd, Zhupiq ishte ushtar në shërbim të rregullt ushtarak, gjenerata e ushtarëve në vitet 1998/1999.

“Shkova në Zajeçar për shërbimin ushtarak, pastaj në Gjakovë dhe më pas në rojet e Kosharës. Unë zbrita prej andej kur mbaroi lufta”, thotë ai.

Së bashku me njëqind bashkëmoshatarë të tjerë të rojes së Kosharës, nga Batalioni i 53-të Kufitar, ata i rezistuan armikut shumëfish më të madh dhe më të pajisur për tre ditë të tëra, nga 9 deri më 11 prill.

Ai thotë se nuk mund t'i harrojë kurrë të gjitha 67 ditët e luftimeve në kufirin me Shqipërinë, edhe sikur të donte.

“Kjo nuk mund të harrohet kurrë. Në këto 25 vjet nuk mund të them se janë trauma, ka edhe atë, por është diçka që miku ynë nga ushtria, poeti, do të thoshte: "Ne u larguam nga Koshare, por Koshare nuk do të na lërë kurrë", thotë Zhupiq.

I ka ende të freskëta kujtimet e gjithçkaje që ndodhi në vitin 1999, veçanërisht nga fillimi i sulmit në Kosharë.

Ishte e Premte e Madhe dhe u sulmua prita e parë C4/6 ku, siç thekson ai, rreshteri Ivan Vasojeviq me 12 ushtarë zmbrapsi një sulm nga 300-350 pjesëtarë të UÇK-së.

“Aty i kanë thyer. U nisën në anën tjetër, drejt kullës së vrojtimit. Pastaj filloi sulmi në nivelin 601 të Rrasa Kosharës. Dhe ishte vërtet një luftë. Viti i Ri nuk është asgjë. Kur thua fishekzjarre, kjo nuk është asgjë. Isha pas kullës së vrojtimit pranë mortajave, po mbështesnim njerëzit në prita dhe po ecja përpara drejt kullës. Kur shikova drejt lartësisë 601, ishte fjalë për fjalë e imja pas rënies së minës. Nuk e di si mbijetuan këta njerëz. Thjesht pyesja veten nëse dikush ishte ende gjallë. Dhe kur i pashë ata njerëz më pas, kur u tërhoqëm pas dy ditësh, i pashë. Ka pasur të plagosur, por ka pasur shumë njerëz të gjallë dhe atëherë kam qenë shumë i lumtur”, thotë Zhupiq.

Ai thotë se pas luftës më së shpeshti është pyetur nëse ka pasur frikë.

“Sigurisht që ka pasur. Kur arritëm në kufi, na thanë se frika e ruan kufirin. Më 9 prill, kur filloi, po, ka pasur sulme edhe më parë, sidomos këta klasikët e vjetër e dinin. Kur filloi sulmi, ju ndjeni frikë, por atëherë adrenalina fillon të funksionojë tek ju. Frika dhe adrenalina përzihen dhe pastaj është ajo kokëfortësia serbe, nuk e jap timen. Më pas është një luftë edhe me veten edhe me armikun. Pra, kush mund ta durojë”, thotë Zhupiq.

Ai tregon se e ka të vështirë të veçojë ndonjë ngjarje të veçantë nga betejat që zgjatën 67 ditë e netë dhe se një nga ditët që nuk do ta harrojë kurrë është 6 maji.

Ai thotë se në atë kohë nga drejtimi i Shqipërisë filloi një nga sulmet më të mëdha në rojet e Kosharës.

Një copëz nga një minë mortajash e goditi shokun Zharko Nikshiq në gjoks në kanalin pranë tij.

“Disi vrapova tek ai, nuk e di si u krijua një kthesë. Ia grisëm këmishën, e fashuam dhe pastaj vrapova te majori Dimçevski dhe i kërkova të na jepte një automjet për ta zbritur në infermieri. Por, duke qenë se ishte një sulm shumë i madh në të cilin ishin përfshirë edhe aeroplanë, ai nuk u lejua. Më tha të përpiqesha ta ulja me dikë tjetër në duar”.

Deri në qendrën mjekësore në Batushë ka qenë rreth pesë kilometra, por Zhupiq thotë se gjatë zbritjes nuk ka menduar për distancën, por nëse shoku i tij do të mbetet gjallë.

Ai thotë se kjo pasiguri është diçka që ai dhe pjesëtarët e tjerë të ushtrisë e kanë pasur më të vështirë ta durojnë.

“Dhe kur më vonë dëgjova se ai ishte gjallë, u gëzova shumë. Por ajo, ajo kohë dhe pasiguria nëse ai do të mbijetonte ishte më e vështira për mua. Çdo moment është i vështirë, çdo moment vret një ushtar, por kur mbani një të plagosur dhe pyesni veten: 'Po e mbaj që të mbijetojë, apo jo?' kujton Zhupiq.

Së bashku me pjesëtarët e tjerë të batalionit të 53-të kufitar, ushtarë në shërbim të rregullt ushtarak, në vitin 2002 themeloi organizatën humanitare “Mbrojtësit e Atdheut”, e cila është aktive edhe sot.

“Shoqata humanitare është ende aktive, ekziston që nga viti 2002, kur askush nuk u lejua të fliste për Kosharën, ne folëm, shkuam nëpër Serbi. Në atë kohë, gjeneralët duhej të dorëzoheshin në Hagë, kështu që ne shkuam dhe mbajtëm forume me temën "A është krim të mbrosh atdheun" dhe në atë mënyrë i dhamë mbështetje. Ndihmuam edhe vëllezërit që kishin nevojë për ndihmë. Jemi aktiv edhe sot, po punojmë. Ne ndihmojmë me aq sa mundemi. Asnjëherë nuk i kemi kërkuar shtetit dinarë. Ne mund të bëjmë gjithçka vetë. Kjo është ajo që na shtynë përpara”, përfundon Zhupiq.